डिजिटल डेस्क, नवी दिल्ली. बुधवार, 12 ऑगस्ट 2026 हा जगभरातील खगोलशास्त्रप्रेमींसाठी एक अतिशय खास दिवस असणार आहे. या दिवशी एकाच वेळी अनेक दुर्मिळ खगोलीय घटना घडणार आहेत. बुध, मंगळ, गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्यून हे सहा ग्रह पहाटे एका सरळ रेषेत दिसतील, तर दिवसा खग्रास सूर्यग्रहण दिसणार आहे.

याव्यतिरिक्त, पर्सेइड उल्कावर्षाव रात्रीच्या गडद अंधारात शिगेला पोहोचेल, ज्यामुळे अमावस्येच्या दाट अंधारामुळे तो पाहणे आणखी सोपे होईल.

संपूर्ण सूर्यग्रहण कोठे दिसणार?
या वर्षीचे सर्वात मोठे खग्रास सूर्यग्रहण 12 ऑगस्ट रोजी होणार आहे. हे सूर्यग्रहण उत्तर रशिया, ग्रीनलँड, आइसलँड, स्पेन आणि पोर्तुगालच्या काही भागांमध्ये खग्रास स्वरूपात दिसेल. ग्रहणादरम्यान उत्तर स्पेनमध्ये काही काळासाठी दिवसा अंधार पडण्याची शक्यता आहे.

खंडग्रास सूर्यग्रहण कोठे दिसणार आहे?
अमेरिकेच्या उत्तरेकडील भाग, कॅनडा, वायव्य आफ्रिका आणि युरोपमधील अनेक भागांमध्ये खंडग्रास सूर्यग्रहण दिसेल. यापैकी काही ठिकाणी चंद्र सूर्याचा 90 टक्के किंवा त्याहून अधिक भाग झाकून टाकेल.

आफ्रिका आणि युरोप खंडातील काही भागांमध्ये हे दृश्य अधिकच खास असेल, कारण तिथे ग्रहण सूर्यास्ताच्या वेळी दिसेल, म्हणजेच मावळणारा सूर्यदेखील ग्रहणाच्या सावलीत अंशतः मावळेल.

सूर्यग्रहण किती वेळ टिकेल?
12 ऑगस्ट रोजी होणारे सूर्यग्रहण अतिशय अल्पकाळ टिकणारे असेल. भारतीय प्रमाण वेळेनुसार (IST), सूर्यग्रहण 12 ऑगस्ट रोजी रात्री अंदाजे 9.5 वाजता सुरू होईल. खग्रास ग्रहण रात्री 10.29 वाजता सुरू होईल, सकाळी 11.17 वाजता ते परमोच्च बिंदूवर पोहोचेल आणि मध्यरात्री 12.05वाजता समाप्त होईल.

    ग्रहणाचा अंतिम टप्पा 13 ऑगस्ट रोजी पहाटे 1.29 वाजता संपेल. या वेळी भारतात रात्र असल्याने, हे सूर्यग्रहण भारतात दिसणार नाही.

    सूर्यग्रहण केव्हा होते?
    जेव्हा चंद्र पृथ्वी आणि सूर्याच्या मध्ये येतो आणि थोड्या काळासाठी पृथ्वीवर सूर्यप्रकाश पोहोचण्यास अडथळा निर्माण करतो, तेव्हा त्याला सूर्यग्रहण म्हणतात. जेव्हा चंद्र पृथ्वीवर सूर्यप्रकाश पोहोचण्यास पूर्णपणे अडथळा निर्माण करतो, तेव्हा त्याला खग्रास सूर्यग्रहण म्हणतात.

    12ऑगस्ट हा दिवस खास का असतो?
    12 ऑगस्ट, 2026 हा खगोलशास्त्रासाठी एक विशेष दिवस आहे, कारण या एकाच दिवशी अनेक दुर्मिळ खगोलीय दृश्ये एकाच वेळी पाहायला मिळतील. सूर्योदयाच्या 45 ते 75 मिनिटे आधी सहा ग्रह (बुध, मंगळ, गुरू, शनी, युरेनस आणि नेपच्यून) आकाशात एका रेषेत दिसतील, ज्यामध्ये मंगळ, गुरू आणि शनी हे ग्रह कोणत्याही उपकरणांशिवाय सहज ओळखता येतील.

    यासोबतच, या दिवशी संपूर्ण सूर्यग्रहण दिसेल. अमावस्येची रात्र असल्यामुळे, पूर्णपणे अंधाऱ्या आकाशात पर्सेइड उल्कावर्षाव त्याच्या परमोच्च बिंदूवर असेल, ज्यामुळे उल्कावर्षाव अगदी स्पष्टपणे पाहता येईल.