नवी दिल्ली: Tatkal ticket Booking Rules Change: जर तुम्ही तत्काळ रेल्वे तिकीट बुक करण्याचा विचार करत असाल, तर हे लक्षात ठेवा की 1 ऑगस्ट 2026 पासून आरक्षण काउंटरवर आणि ऑनलाइन दोन्ही ठिकाणी काही महत्त्वाचे बदल लागू झाले आहेत.
काउंटरवरील गर्दी कमी करण्यासाठी भारतीय रेल्वेने टोकन प्रणाली सुरू केली आहे, त्याचबरोबर इंडियन रेल्वे केटरिंग अँड टुरिझम कॉर्पोरेशनच्या नवीन वेबसाइटद्वारे ऑनलाइन बुकिंगलाही मोठी चालना मिळत आहे. आपले पुढचे शेवटच्या क्षणाचे बुकिंग करण्यापूर्वी प्रवाशांनी जाणून घ्याव्यात अशा सर्व महत्त्वाच्या गोष्टी येथे दिल्या आहेत.
काउंटरवरील टोकन प्रणाली
पॅसेंजर रिझर्व्हेशन सिस्टम काउंटरवर तत्काळ तिकीट बुक करणाऱ्या प्रवाशांना आता आगमनानंतर एक क्रमांकाचे टोकन दिले जाईल, ज्यावरून रांगेतील त्यांचे स्थान निश्चित होईल. यामुळे पूर्वीची प्रक्रिया संपुष्टात आली आहे, ज्यामध्ये प्रवाशांना त्यांचे बुकिंग पूर्ण करण्यासाठी वेगळे टोकन घ्यावे लागत असे आणि नंतर पुन्हा रांगेत सामील व्हावे लागत असे.
द इकॉनॉमिक टाइम्समधील एका वृत्तानुसार, एसी क्लास बुकिंगसाठी टोकन सकाळी 8:30 ते 9:30 च्या दरम्यान, तर नॉन-एसी क्लास बुकिंगसाठी टोकन सकाळी 9 ते 9:30 च्या दरम्यान वितरित केले जातील.
काउंटर बुकिंग आता दोन श्रेणींमध्ये विभागली आहे: श्रेणी 'अ' मधील प्रवाशांना प्राधान्य दिले जाते आणि त्यांना प्रथम सेवा दिली जाते, तर श्रेणी 'ब' (ज्यात इतर सर्व प्रवाशांचा समावेश आहे) मधील प्रवाशांना श्रेणी 'अ' मधील बुकिंग पूर्ण झाल्यावरच सेवा दिली जाते.
'ब' श्रेणीतील प्रवाशांकडे आधार कार्ड किंवा रेल्वेने मान्यता दिलेले इतर छायाचित्र असलेले ओळखपत्र असणे आवश्यक आहे. काउंटरवर येणाऱ्या प्रत्येकाने आपले आधार किंवा वैध छायाचित्र असलेले ओळखपत्र सोबत बाळगावे आणि टोकन घेण्याच्या खिडकीची माहिती ठेवावी.
ऑनलाइन बुकिंगसाठी आधार कार्ड अजूनही आवश्यक आहे.
सध्याच्या नियमांनुसार, फक्त आधार-सत्यापित वापरकर्तेच IRCTC वेबसाइट किंवा मोबाइल ॲपवर तत्काळ तिकीट बुक करू शकतात. बुकिंग पूर्ण करण्यासाठी नोंदणीकृत मोबाइल नंबरवर पाठवलेला वन-टाइम पासवर्ड (OTP) आवश्यक असतो.
याव्यतिरिक्त, अधिकृत एजंटना तत्काळ विंडो उघडण्याच्या पहिल्या 30 मिनिटांमध्ये, म्हणजेच एसी क्लाससाठी सकाळी 10 ते 10:30 आणि नॉन-एसी क्लाससाठी सकाळी 11 ते 11:30 या वेळेत बुकिंग करण्यास मनाई राहील.
आयआरसीटीसी वेबसाइटवर ऑनलाइन बुकिंग आता अधिक जलद -
याव्यतिरिक्त, आयआरसीटीसीच्या नवीन बीटा वेबसाइटचा प्रभावही दिसून येत आहे. आयआरसीटीसीच्या आकडेवारीनुसार, बीटा साइट सुरू झाल्यानंतर तत्काळ विंडो उघडल्याच्या पहिल्या तीन मिनिटांत बुकिंगमध्ये 5 टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली. जुलै महिन्याच्या सुरुवातीच्या तुलनेत, पाच मिनिटांतील बुकिंगमध्ये 3 टक्क्यांनी आणि 30 मिनिटांतील बुकिंगमध्ये 2 टक्क्यांनी वाढ झाली.
जुलै 2026 मध्ये एकूण रेल्वे तिकीट बुकिंगमध्ये ऑनलाइन बुकिंगचा वाटा विक्रमी 89.84 टक्क्यांवर पोहोचला. ऑनलाइन बुकिंग करणाऱ्यांसाठी एक सोपी टीप म्हणजे, त्यांनी आपले आधार ऑथेंटिकेशन आगाऊ तयार ठेवावे, कारण बुकिंग विंडो उघडल्यानंतर कोणत्याही कागदपत्रांचे काम शिल्लक राहू नये, तेव्हाच जलद तिकीट बुकिंगचा फायदा मिळू शकतो.
