एजन्सी, नवी दिल्ली. केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संघटनेने (CDSCO) वेदनाशामक आणि अँटीबायोटिक औषधांच्या अंधाधुंद वापराबद्दल इशारा दिला आहे.

सांगितले की यामुळे क्रॉनिक किडनी डिसीज (CKD), किडनी खराब होणे आणि अँटीमायक्रोबियल रेझिस्टन्स (AMR) चा धोका वेगाने वाढला आहे. AMR तेव्हा होतो जेव्हा रोगाणूंवर औषधाचा कोणताही परिणाम होत नाही. 

21 सप्टेंबर रोजी जारी केलेल्या परिपत्रकात CDSCO ने नॉन-स्टेरॉइडल अँटी-इन्फ्लॅमेटरी ड्रग्स (NSAIDs) किंवा वेदनाशामक औषधे आणि अँटीबायोटिकच्या योग्य, सुरक्षित आणि जबाबदारीने वापरासोबतच प्रिस्क्रिप्शनशी संबंधित नियमांचे काटेकोरपणे पालन करण्यास सांगितले आहे. 

ड्रग्स कंट्रोलर जनरल डॉ. राजीव सिंग रघुवंशी यांनी जारी केलेल्या परिपत्रकात म्हटले आहे की, औषधांची आयात, निर्मिती, विक्री आणि वितरण 'ड्रग्स अँड कॉस्मेटिक्स ॲक्ट, 1940' आणि या अंतर्गत बनवलेल्या नियमांनुसार नियंत्रित केले जाते. 

संभाव्य धोका लक्षात घेता NSAIDs आणि अँटीबायोटिकसह अनेक औषधांना 'ड्रग्स रूल्स, 1945' च्या शेड्युल जी, एच, एच१ आणि एक्स अंतर्गत ठेवण्यात आले आहे आणि यांच्यासाठी योग्य वैद्यकीय देखरेखीची गरज असते. 

बहुतेक NSAIDs औषधे शेड्युल एच मध्ये आहेत. 'ड्रग्स रूल्स, 1945' च्या नियम 97 अंतर्गत यांना कोणत्याही नोंदणीकृत वैद्यकीय व्यावसायिकाच्या (रजिस्टर्ड मेडिकल प्रॅक्टिशनर) प्रिस्क्रिप्शनशिवाय विकले जाऊ शकत नाही. बहुतेक अँटीबायोटिक्स शेड्युल एच१ मध्ये आहेत. त्यांच्यावर धोक्याची सूचना लिहिलेली असते की डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय हे घेणे धोकादायक ठरू शकते. 

    सर्वसामान्यांसाठी सल्ला

    • वेदनाशामक औषधे आणि अँटीबायोटिकचा वैद्यकीय सल्ल्याशिवाय मनमानी पद्धतीने वापर करू नका. 
    • अँटीबायोटिकचा वापर स्वतःहून उपचारासाठी केला जाऊ नये.  
    • अँटीबायोटिक डॉक्टरांनी सांगितलेल्या पद्धतीनेच घ्या. उरलेल्या औषधाचा पुन्हा वापर करू नका.
    • ज्या लोकांना आधीपासूनच किडनीचा आजार आहे त्यांनी वेदनाशामक औषधे घेण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला अवश्य घ्यावा.

    डॉक्टरांसाठी सल्ला

    वेदनाशामक औषधे आणि अँटीबायोटिक तेव्हाच लिहून द्या जेव्हा याची गरज असेल. औषध लिहून देताना रुग्णाची स्थिती, वय, इतर आजार, सोबत सुरू असलेली औषधे आणि संबंधित धोके लक्षात ठेवा. 

    वेदनाशामक औषधे लिहून देताना विशेषतः किडनीच्या समस्येचा अधिक धोका असलेल्या रुग्णांमध्ये कमीत कमी डोस आणि कमीत कमी कालावधीसाठी औषध घेण्याचा सल्ला द्या. 

    फार्मासिस्ट आणि औषध विक्रेत्यांसाठी सल्ला

    फार्मासिस्ट, किरकोळ विक्रेत्यांनी अनुसूची एच, एच 1 आणि इतर प्रिस्क्रिप्शन असलेल्या औषधांच्या विक्री आणि वितरणाशी संबंधित कायदेशीर तरतुदींचे काटेकोरपणे पालन करावे - अनुसूची एच, एच 1 औषधे 'ड्रग्स रूल्स, 1945' च्या लागू तरतुदींनुसारच विकली गेली पाहिजेत.

    रुग्णालये आणि आरोग्य संस्थांसाठी निर्देश

    सरकारने रुग्णालये आणि आरोग्य संस्थांना वेदनाशामक औषधे आणि अँटीबायोटिकच्या योग्य वापराची आणि देखरेखीची व्यवस्था मजबूत करण्याचा सल्ला दिला आहे.

    तसेच राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना सांगितले गेले आहे की त्यांनी आरोग्य व्यावसायिक, फार्मासिस्ट, किरकोळ विक्रेते आणि सर्वसामान्यांमध्ये वेदनाशामक औषधे आणि अँटीबायोटिकच्या मनमानी वापराशी जोडलेल्या धोक्यांबद्दल जागरूकता पसरवावी.