कोल्हापूर. पाण्यात बुडालेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठी आता बचाव पथकातील जवानांना थेट पाण्यात उतरून स्वतःचा जीव धोक्यात घालण्याची गरज भासणार नाही. कारण, कोल्हापूर जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन विभागाच्या ताफ्यात आता अत्याधुनिक अंडरवॉटर ड्रोन दाखल झाला आहे. या तंत्रज्ञानामुळे नदी, तलाव, विहिरी तसेच अन्य जलस्रोतांमध्ये बेपत्ता झालेल्या व्यक्तींचा शोध घेणे अधिक सोपे आणि सुरक्षित होणार आहे.
कोल्हापूर जिल्ह्यात पंचगंगा नदीसह अनेक नद्या, तलाव, धरणे आणि जलाशय आहेत. पावसाळ्यात नद्यांना येणारा पूर, पाण्याच्या प्रवाहाचा वाढलेला वेग आणि खोल पाण्यामुळे अनेकदा दुर्घटना घडतात. काही वेळा नदी किंवा तलावात बुडालेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठी बचाव पथकांना पाण्यात उतरून शोधमोहीम राबवावी लागते. मात्र, पाण्याची खोली, गढूळपणा, पाण्याखालील अडथळे आणि वेगवान प्रवाह यामुळे अशा मोहिमांमध्ये जवानांच्या जीवितालाही धोका निर्माण होतो.
हीच अडचण लक्षात घेऊन जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन विभागाने अंडरवॉटर ड्रोनचा वापर सुरू करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. हा ड्रोन पाण्याच्या पृष्ठभागाखाली जाऊन तेथील परिस्थितीची पाहणी करू शकतो. त्याला जोडलेल्या कॅमेऱ्याच्या मदतीने पाण्याखालील दृश्ये नियंत्रण यंत्रणेपर्यंत पोहोचवता येतात. त्यामुळे पाण्यात नेमके काय आहे, शोधमोहीम कोणत्या दिशेने राबवायची आणि कोणत्या ठिकाणी अडथळे आहेत, याचा अंदाज घेणे शक्य होणार आहे.
पाण्याखालील शोधमोहीम अधिक प्रभावी-
अंडरवॉटर ड्रोनच्या माध्यमातून पाण्याखालील परिसराची पाहणी करता येणार असल्याने बचाव पथकांना शोधमोहिमेचे नियोजन अधिक अचूकपणे करता येणार आहे. विशेषतः नदीपात्र, खोल तलाव आणि धरणांच्या पाण्यात शोध घेताना या उपकरणाचा उपयोग होऊ शकतो. यामुळे शोधकार्यात लागणारा वेळ कमी होण्यास मदत होण्याची शक्यता आहे.
याशिवाय, बचाव पथकातील जवानांना प्रत्येक वेळी थेट पाण्यात उतरवण्याची आवश्यकता कमी होऊ शकते. त्यामुळे दुर्घटनाग्रस्त व्यक्तींचा शोध घेताना बचाव कर्मचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेलाही प्राधान्य देता येणार आहे.
आपत्ती व्यवस्थापनात तंत्रज्ञानाचा वापर
नैसर्गिक आपत्ती, पूरस्थिती आणि जलदुर्घटनांच्या वेळी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यावर प्रशासनाकडून भर दिला जात आहे. अंडरवॉटर ड्रोनचा समावेश हा त्याचाच एक भाग मानला जात आहे. या उपकरणामुळे कोल्हापूर जिल्ह्यातील जलदुर्घटनांमध्ये शोध आणि बचावकार्य अधिक गतिमान करण्यास मदत होऊ शकते.
दरम्यान, या ड्रोनची पाण्याखाली काम करण्याची क्षमता, कॅमेऱ्याची गुणवत्ता, नियंत्रणाची मर्यादा आणि प्रत्यक्ष वापरातील कार्यक्षमता यावर त्याचा प्रभावी वापर अवलंबून असणार आहे. मात्र, पाण्यात बुडालेल्या व्यक्तींचा शोध घेण्यासाठी उपलब्ध झालेली ही आधुनिक सुविधा जिल्ह्याच्या आपत्ती व्यवस्थापन यंत्रणेसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
