एजन्सी, पुणे: ऑक्टोबर 2024 मध्ये चार मोबाईल क्रमांकांचा वापर करून सादर केलेल्या 40 अर्जांद्वारे पुणे जिल्ह्यातील भोसरी विधानसभा मतदारसंघातून मतदारांची नावे इतरत्र हलवण्याचा प्रयत्न करण्यात आल्याचा आरोप करत निवडणूक अधिकाऱ्यांनी पोलिसांत तक्रार दाखल केली आहे, अशी माहिती अधिकाऱ्यांनी दिली.
पिंपरी-चिंचवडचे अपर तहसीलदार तथा या मतदारसंघाचे सहाय्यक मतदार नोंदणी अधिकारी जयराज देशमुख यांनी 1 नोव्हेंबर रोजी निगडी पोलीस ठाण्यात लोकप्रतिनिधी कायदा, 1950 च्या कलम 31 अंतर्गत ही तक्रार दाखल केली.
अधिकाऱ्यांनी शनिवारी सांगितले की, त्यांनी आता या मतदारांची नावे भोसरी मतदारसंघाच्या मतदार यादीत पुन्हा समाविष्ट केली आहेत आणि पोलिसांनी या तक्रारीच्या आधारे अदखलपात्र गुन्ह्याची नोंद केली आहे.
राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्षाचे (शरदचंद्र पवार) नेते अजित गव्हाणे यांनी नोव्हेंबर 2025 मध्ये महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांकडे केलेल्या तक्रारीतून हे प्रकरण समोर आले आहे. भोसरी मतदारसंघात नोंदणीकृत असलेल्या मतदारांची नावे त्यांच्या माहितीशिवाय किंवा संमतीशिवाय इतर मतदारसंघांत हलवण्यात आल्याचा आरोप त्यांनी केला होता.
ताज्या तक्रारीनुसार, 5 ऑक्टोबर 2024 रोजी चार मोबाईल क्रमांकांचा वापर करून फॉर्म 8 द्वारे मतदारांच्या निवासी पत्त्यात बदल करण्याची मागणी करणारे 40 अर्ज ऑनलाइन सादर करण्यात आले होते. यापैकी 10 अर्ज एका क्रमांकावरून, 26 दुसऱ्या क्रमांकावरून, तीन तिसऱ्या क्रमांकावरून आणि एक अर्ज चौथ्या क्रमांकाच्या मदतीने सादर करण्यात आला होता.
फॉर्म 8 हा भारतीय निवडणूक आयोगाचा (ECI) एक अर्ज असून, विद्यमान नोंदणीकृत मतदार त्यांच्या मतदार यादीतील तपशील अद्ययावत करण्यासाठी किंवा त्यात सुधारणा करण्यासाठी याचा वापर करतात.
प्राथमिक छाननीदरम्यान, निवडणूक अधिकाऱ्यांना असे आढळून आले की हे अर्ज चार मोबाईल क्रमांकांचा वापर करून त्रयस्थ व्यक्तींकडून सादर करण्यात आले होते, असे तक्रारीत म्हटले आहे.
पुणे जिल्हा निवडणूक अधिकाऱ्यांनी 31 ऑक्टोबर 2026 रोजी दिलेल्या निर्देशांनंतर, या कथित गैरप्रकाराबद्दल कायदेशीर कारवाई सुरू करण्याचे अधिकार सहाय्यक मतदार नोंदणी अधिकाऱ्यांना देण्यात आले होते.
तक्रारीनुसार, त्रयस्थ व्यक्तींमार्फत असे अर्ज सादर करणे हा लोकप्रतिनिधी कायद्याच्या कलम 31 अंतर्गत शिक्षेस पात्र गुन्हा आहे.
2024 च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत भोसरी मतदारसंघातून भाजपचे महेश लांडगे यांच्याकडून पराभूत झालेले गव्हाणे म्हणाले की, मतदारांची नावे हलवण्याचे हे कथित प्रकार निवडणुकीपूर्वी आणि निवडणुकीनंतर घडले.
"मतदानाच्या दिवशी जेव्हा काही लोक, जे या मतदारसंघात राहत होते आणि अनेक वर्षांपासून मतदान करत होते, ते मतदान केंद्रावर पोहोचले तेव्हा त्यांची नावे इतर मतदारसंघांत हलवण्यात आल्याचे त्यांच्या लक्षात आले, त्यावेळी हे कथित प्रकार उघडकीस आले. निवडणुकीनंतर जेव्हा आम्ही याची चौकशी केली, तेव्हा आम्हाला समजले की सुमारे 15,000 मतदारांची नावे फसवणूक करून वगळण्यात आली होती किंवा इतर मतदारसंघांत हलवण्यात आली होती," असा दावा त्यांनी केला.
राष्ट्रवादी (शरदचंद्र पवार) नेत्याने सांगितले की, त्यांनी भोसरी मतदारसंघातील अशी 68 प्रकरणे निदर्शनास आणून दिली होती. "हे सर्व लोक, जे अनेक वर्षांपासून भोसरी मतदारसंघात मतदान करत होते, त्यांनी आपली नावे इतर मतदारसंघांत हलवण्यासाठी कोणताही अर्ज भरला नव्हता," असे ते म्हणाले. अशा व्यक्तींमध्ये बहुसंख्य लोक मुस्लिम होते, असा दावा त्यांनी केला.
"पुरावे आणि दाखले" गोळा केल्यानंतर राज्य निवडणूक आयोगाकडे तक्रार केली होती, असे गव्हाणे यांनी सांगितले.
"आम्हाला आता समजले आहे की आम्ही नोव्हेंबर 2025 मध्ये दाखल केलेल्या तक्रारीच्या आधारे अदखलपात्र गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे," असे ते म्हणाले.
गव्हाणे यांनी सांगितले की, एका प्रकरणात एका मतदाराचे नाव भोसरीतून पिंपरी मतदारसंघात हलवण्यात आले होते. "वस्तुस्थिती अशी आहे की त्या मतदाराचा यापूर्वीच मृत्यू झाला होता," असे ते म्हणाले.
त्यांचे सहकारी सारंग कामतेकर म्हणाले की, अदखलपात्र गुन्हा दाखल करणे म्हणजे केवळ धुळफेक (डोळेझाक) आहे. "या प्रकरणात रीतसर एफआयआर (FIR) दाखल व्हायला हवा. आम्ही पुराव्यांसह मतदारांची यादी दिली होती. मतदारसंघातून मोठ्या संख्येने मतदारांची नावे हलवण्यात आल्याने, या पुराव्यांच्या आधारे अधिकाऱ्यांनी तपासाची व्याप्ती वाढवावी," असे ते म्हणाले.
पुण्याचे जिल्हाधिकारी जितेंद्र डुडी यांनी पीटीआयला सांगितले की, मतदारांची नावे हलवण्यासाठी मोबाईल क्रमांकांचा वापर करणाऱ्या अज्ञात व्यक्तींविरुद्ध अदखलपात्र गुन्हा दाखल करण्यात आला आहे.
"आम्ही या सर्व नावांचा भोसरी मतदारसंघाच्या मतदार यादीत पुन्हा समावेश केला आहे," असे ते म्हणाले.
