जेएनएन, मुंबई: भुलेश्वर येथे गणेशमूर्तीच्या आगमनादरम्यान घडलेल्या दुर्घटनेनंतर मुंबई महापालिका प्रशासनाने मोठ्या आणि वजनदार गणेशमूर्तींच्या सुरक्षित वाहतुकीसाठी महत्त्वाची पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. यापुढे एक टनापेक्षा अधिक वजनाच्या गणेशमूर्तीसाठी फिटनेस प्रमाणपत्र अनिवार्य करण्याचा निर्णय घेण्यात येत आहे. त्यामुळे गणेशमूर्तींची निर्मिती, वाहतूक, उचलणे तसेच मंडळाच्या ठिकाणी सुरक्षितपणे पोहोचविण्याच्या प्रक्रियेवर अधिक काटेकोर देखरेख ठेवली जाणार आहे.
गणेशोत्सवाच्या पार्श्वभूमीवर मुंबईतील विविध सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांकडून मोठ्या आकाराच्या आणि वजनदार गणेशमूर्तींची प्रतिष्ठापना केली जाते. या मूर्तींची वाहतूक करताना मोठे वाहन, क्रेन, हायड्रॉलिक यंत्रणा तसेच इतर साधनांचा वापर केला जातो. मात्र, मूर्तीचे वजन, तिची उंची, वाहतुकीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या वाहनाची क्षमता आणि उचलण्याच्या यंत्रणेची क्षमता यामध्ये तफावत राहिल्यास दुर्घटनेचा धोका निर्माण होऊ शकतो.
भुलेश्वर दुर्घटनेनंतर प्रशासन सतर्क
भुलेश्वर परिसरात गणेशमूर्तीच्या आगमनादरम्यान झालेल्या दुर्घटनेने मोठ्या गणेशमूर्तींच्या वाहतुकीचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. गणेशोत्सवाच्या काळात गर्दीच्या रस्त्यांवरून मोठ्या मूर्तींची वाहतूक होत असल्याने नागरिकांची सुरक्षितता आणि वाहतूक व्यवस्थेचेही आव्हान निर्माण होते.
या पार्श्वभूमीवर महापालिका प्रशासनाने मोठ्या मूर्तींच्या वाहतुकीसाठी अधिक स्पष्ट आणि सुरक्षित नियम लागू करण्याच्या दृष्टीने हालचाली सुरू केल्या आहेत.
फिटनेस प्रमाणपत्रात काय तपासले जाणार?
एक टनापेक्षा अधिक वजनाच्या गणेशमूर्तींसाठी प्रस्तावित फिटनेस प्रमाणपत्रामुळे मूर्ती वाहून नेण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या वाहनाची आणि संबंधित यंत्रणेची क्षमता तपासली जाण्याची शक्यता आहे.
यामध्ये प्रामुख्याने
* मूर्तीचे एकूण वजन
* मूर्तीची उंची व आकार
* वाहतुकीसाठी वापरण्यात येणाऱ्या वाहनाची क्षमता
* क्रेन किंवा हायड्रॉलिक यंत्रणेची क्षमता
* मूर्ती सुरक्षितपणे बांधण्यात आली आहे का?
* वाहतुकीदरम्यान मूर्तीचा समतोल
* चालक व यंत्रणा हाताळणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची क्षमता
* वाहतुकीचा मार्ग आणि संभाव्य अडथळे यांसारख्या बाबींची तपासणी केली जाऊ शकते.
मूर्ती मंडळापर्यंत पोहोचेपर्यंत देखरेख
फक्त मूर्ती तयार झाल्यानंतर तिची तपासणी करण्याऐवजी निर्मितीपासून वाहतुकीपर्यंतच्या संपूर्ण प्रक्रियेवर देखरेख ठेवण्याचा प्रशासनाचा प्रयत्न राहणार आहे. मोठ्या मूर्तींच्या वाहतुकीपूर्वी आवश्यक परवानग्या, वाहनाची क्षमता आणि वाहतूक व्यवस्थेची माहिती प्रशासनाकडे उपलब्ध राहावी, यासाठीही यंत्रणा तयार केली जाण्याची शक्यता आहे.
गणेश मंडळांवरही जबाबदारी
मोठ्या गणेशमूर्तींची मागणी करणाऱ्या सार्वजनिक गणेशोत्सव मंडळांवरही यामुळे अतिरिक्त जबाबदारी येणार आहे. मंडळांनी मूर्तीचे वजन, वाहतुकीचे नियोजन आणि सुरक्षिततेसाठी आवश्यक साधनांची पूर्वतयारी करणे अपेक्षित असेल.विशेषतः अरुंद रस्ते, गर्दीची बाजारपेठ, विद्युत वाहिन्या, झाडे, कमानी आणि इतर अडथळे असलेल्या भागातून मोठ्या मूर्तींची वाहतूक करताना अधिक काळजी घ्यावी लागणार आहे.
मूर्तिकार आणि वाहतूकदारांसाठीही नवे आव्हान
या निर्णयाचा परिणाम मोठ्या मूर्ती तयार करणाऱ्या मूर्तिकारांवर तसेच त्यांची वाहतूक करणाऱ्या कंत्राटदारांवर होणार आहे. मोठ्या मूर्ती तयार करताना त्यांचे वजन आणि वाहतुकीची व्यवहार्यता लक्षात घेणे आवश्यक ठरणार आहे. त्याचबरोबर मूर्ती वाहून नेण्यासाठी वापरण्यात येणाऱ्या वाहनांची आणि उचल यंत्रणेची क्षमता प्रमाणित असणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
हेही वाचा: रक्षाबंधनापासून मध्य रेल्वेवर 15 दिवसांचा मोठा ब्लॉक; टिटवाळा स्थानकाच्या विस्तारकामामुळे प्रवाशांची गैरसोय
