मुंबई. इतिहासप्रेमी आणि छत्रपती शिवाजी महाराजप्रेमी आता मराठा इतिहासाचा एक महत्त्वाचा भाग जवळून पाहू शकतात. ऐतिहासिक वाघनखे ज्याच्या माध्यमातून शिवाजी राजांनी अफझल खानाला ठार मारले होते, ते तीन वर्षांच्या कराराअंतर्गत लंडनच्या व्हिक्टोरिया अँड अल्बर्ट संग्रहालयातून भारतात आणले गेले होते आणि प्रथम कोल्हापूरमध्ये प्रदर्शनासाठी ठेवण्यात आले होते. ते आता मुंबईत पोहोचले आहे आणि शनिवारपासून छत्रपती शिवाजी महाराज वस्तू संग्रहालयात प्रदर्शनासाठी ठेवण्यात आले आहे.

“हे प्रतिष्ठित शस्त्र, ज्याला प्रचंड ऐतिहासिक महत्त्व आहे, ते मोठ्या संख्येने अभ्यागतांना आकर्षित करेल अशी अपेक्षा आहे, विशेषतः जे शिवाजी महाराजांचे जीवन आणि वारसा याबद्दल जाणून घेण्यास उत्सुक आहेत. अनेक मुंबईकरांसाठी, हे शस्त्र प्रत्यक्ष पाहणे ही महाराष्ट्राच्या इतिहासातील एका निर्णायक अध्यायाशी जोडले जाण्याची एक संधी आहे,” असे संग्रहालयाच्या अधिकाऱ्यांपैकी एकाने सांगितले.

वाघनखे संग्रहालयाच्या पहिल्या मजल्यावर प्रेमचंद रॉयचंद गॅलरीमध्ये प्रदर्शनासाठी ठेवण्यात आली आहेत. “शस्त्राभोवती विशेष सुरक्षा सेन्सर्स बसवण्यात आले आहेत. आदर्शपणे, तीन वर्षांपैकी एक पूर्ण वर्ष या संग्रहालयाला दिले जाणार होते, त्याचे महत्त्व आणि येणाऱ्या लोकांची संख्या लक्षात घेता.

तथापि, इतर शहरांनी त्यांच्या संबंधित शहरांमध्ये शस्त्राचा मुक्काम लांबवल्यामुळे, ते आमच्याकडे सहा महिने राहील, म्हणजेच मे 2027 पर्यंत,” असे सुरक्षा कर्मचाऱ्यांपैकी एक शशिकांत शिंदे यांनी सांगितले.

मे 2027 पर्यंत ज्यापर्यंत पाहता येणार वाघनखे -

तज्ज्ञांचे मते वाघनखे हे केवळ एक शस्त्र नाही तर चाणाक्ष विचार, उत्कृष्ट रणनीती आणि धैर्याचे एक उदाहरण आहे. हे शस्त्र पाहून आणि प्रदर्शनाच्या बाजूला लिहिलेल्या काही ओळी वाचून लोकांमध्ये अधिक जाणून घेण्याची उत्सुकता निर्माण होईल. शेवटी, हे सर्वात महत्त्वाचे शस्त्र होते, इतिहासाचा एक टर्निंग पॉइंट होते आणि जगातील टॉप 10 ऐतिहासिक लढायांपैकी एकाचा भाग होते, असे इतिहासकार नितीन शेलार यांनी सांगितले.

    अभिमानाची भावना -

    अभ्यागत म्हणतात मी लहानपणापासून वाघनखे आणि त्याशी संबंधित इतिहासाबद्दल वाचले आहे. परंतु माझ्यासमोर प्रत्यक्ष शस्त्र पाहणे ही पूर्णपणे वेगळी भावना आहे. हे तुम्हाला अभिमानाची भावना देते आणि इतिहास खरा असल्यासारखा वाटायला लावते, असे अभ्यागतांपैकी एक किरण वाडकर यांनी सांगितले.

    “मी माझ्या मुलांना येथे घेऊन आले आहे कारण त्यांना शिवाजी महाराजांचे धैर्य आणि शौर्य माहित असले पाहिजे. त्यांच्याशी संबंधित एखादी कलाकृती पाहिल्याने आपला इतिहास अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास आणि त्याचे कौतुक करण्यास मदत होते,” असे दुसऱ्या अभ्यागत अक्षदा चौधरी यांनी सांगितले.