परभणी. यंदा पावसाने ओढ दिल्याने मराठवाड्यातील दुष्काळाची तीव्रता दिवसेंदिवस वाढत असून, परभणी जिल्ह्यात पाणीटंचाईचे संकट अधिक गडद होताना दिसत आहे. अद्याप नोव्हेंबर महिना सुरू असतानाच जिल्ह्यातील दुधना नदीचे पात्र पूर्णपणे कोरडे पडले आहे. नदीपात्रात पाण्याचा थेंबही शिल्लक नसल्याने पाण्यासाठी शेतकऱ्यांना नदीच्या वाळूत खड्डे खोदावे लागत आहेत. उन्हाळा सुरू होण्यापूर्वीच ही परिस्थिती निर्माण झाल्याने ग्रामीण भागातील नागरिकांची चिंता वाढली आहे.
यंदा समाधानकारक पाऊस न झाल्याचा परिणाम जिल्ह्यातील जलस्रोतांवर झाला आहे. पावसाळा संपल्यानंतरही नदीपात्रात पुरेसा पाणीसाठा राहील, अशी अपेक्षा होती. मात्र, पावसाचे प्रमाण कमी राहिल्याने दुधना नदीचे पाणी लवकरच आटले. परिणामी, नोव्हेंबर महिन्यातच नदीचे पात्र कोरडे पडल्याचे चित्र आहे. नदीपात्रात पाणी उपलब्ध नसल्याने परिसरातील शेतकऱ्यांना दैनंदिन गरजांसाठीही मोठी कसरत करावी लागत आहे.
नदीपात्रात खड्डे खोदून पाणी मिळवण्याची वेळ
दुधना नदीच्या पात्रातील पाणी पूर्णपणे आटल्याने शेतकऱ्यांना आता नदीच्या वाळूमध्ये खड्डे खोदून पाणी मिळवावे लागत आहे. खड्डा खोदल्यानंतर झिरपून जमा होणाऱ्या पाण्याचा वापर करण्याची वेळ शेतकऱ्यांवर आली आहे. पाण्याची उपलब्धता कमी झाल्याने शेतीच्या कामांवरही परिणाम होण्याची शक्यता आहे. आधीच पावसाअभावी खरीप हंगामाला फटका बसला असताना आता पाणीटंचाईमुळे रब्बी हंगामासमोरही आव्हान निर्माण झाले आहे.
35 ते 40 गावांच्या पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर
दुधना नदीवर अवलंबून असलेल्या परिसरातील सुमारे 35 ते 40 गावांसमोर पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर बनला आहे. नदीतील पाणीसाठा संपल्याने नागरिकांना पाण्यासाठी पर्यायी स्रोतांवर अवलंबून राहावे लागत आहे. विहिरी, बोअरवेल आणि इतर जलस्रोतांमधील पाण्याची पातळीही कमी होण्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे आगामी काळात या गावांमध्ये पाणीपुरवठ्याचे नियोजन प्रशासनासाठी मोठे आव्हान ठरण्याची शक्यता आहे.
जनावरांच्या चारा आणि पाण्याचा प्रश्नही ऐरणीवर
दुष्काळाचा फटका केवळ नागरिकांनाच नव्हे, तर पशुधनालाही बसण्याची शक्यता आहे. नदीपात्र कोरडे पडल्याने जनावरांच्या पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न निर्माण झाला आहे. त्याचबरोबर पावसाअभावी चाऱ्याची उपलब्धता कमी झाल्यास पशुपालकांसमोर दुहेरी संकट उभे राहू शकते. जनावरांना पाणी आणि चारा उपलब्ध करून देण्यासाठी शेतकऱ्यांना मोठी धडपड करावी लागत आहे.
उन्हाळ्यापूर्वीच पाणीटंचाईचे सावट
साधारणपणे उन्हाळ्यात जाणवणारी पाणीटंचाई यंदा नोव्हेंबर महिन्यातच जाणवू लागल्याने परिस्थितीचे गांभीर्य वाढले आहे. पुढील काही महिन्यांत पाण्याची मागणी वाढणार असताना उपलब्ध जलसाठ्यांची स्थिती चिंताजनक आहे. त्यामुळे प्रशासनाने आतापासूनच संभाव्य पाणीटंचाईचा आढावा घेऊन टँकरद्वारे पाणीपुरवठा, पर्यायी जलस्रोत आणि जनावरांसाठी पाणी व चारा उपलब्धतेचे नियोजन करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.
