लाइफस्टाइल डेस्क, नवी दिल्ली. दिवाळी हा दिव्यांचा सण आहे. लोक दिवे लावतात आणि फटाके फोडून आपला आनंद व्यक्त करतात. तथापि, अगदी थोडासा निष्काळजीपणासुद्धा या आनंददायी प्रसंगावर सावट टाकू शकतो. फटाक्यांमुळे होणारी भाजण्याची जखम केवळ वरवरची नसते; त्यामुळे त्वचा आणि नसा यांनाही इजा पोहोचू शकते.
म्हणून, जर तुम्ही दिवाळीत फटाके फोडत असाल, तर अत्यंत सावधगिरी बाळगा. शिवाय, फटाके फोडताना तुमचा हात भाजल्यास, प्रथमोपचाराची खबरदारी घेणे महत्त्वाचे आहे.
जर भाजलेली जागा सुन्न झाली, तर समजून घ्या की गंभीर धोका आहे.
जर भाजल्यानंतर वेदना होत नसतील, तर हे चांगले लक्षण नाही; हे एक धोकादायक लक्षण आहे. गंभीर दुखापतींच्या बाबतीत, नसांचे नुकसान होते, ज्यामुळे प्रभावित भागात सुन्नपणा येतो. जर त्वचा पांढरी किंवा काळी दिसत असेल, तर ही खोलवरच्या ऊतींच्या नुकसानीची चिन्हे आहेत, ज्यासाठी त्वरित शस्त्रक्रिया तपासणी आवश्यक आहे.
हातांना भाजण्याच्या जखमा सर्वात धोकादायक असतात. गंभीर जखम बरी झाल्यानंतरही, बोटे कायमची ताठ किंवा वाकडी होऊ शकतात, ज्यामुळे लिहिणे, खाणे किंवा वस्तू पकडणे कठीण होते.
पहिल्या 20 मिनिटांत या महत्त्वाच्या गोष्टी करा
- जर फटाका पेटवताना तुमचा हात भाजला, तर पहिल्या काही मिनिटांत काही आवश्यक उपाययोजना केल्यास नुकसान लक्षणीयरीत्या कमी होऊ शकते.
- ज्या ठिकाणी फटाका पेटवला जात आहे, त्या जागेपासून ताबडतोब दूर व्हा. जर तुमच्या कपड्यांना आग लागली, तर थांबा, झोपा आणि लोळा. भाजलेला भाग २० मिनिटांसाठी थंड वाहत्या पाण्याखाली ठेवा. लक्षात ठेवा, साधे पाणी वापरा. बर्फ वापरणे टाळा.
- जर तुम्ही भाजला असाल, तर सूज येण्यापूर्वी अंगठ्या, घड्याळे आणि इतर दागिने काढून टाका. जर कपडे भाजलेल्या भागाला चिकटले असतील, तर ते स्वतःहून ओढून काढण्याचा प्रयत्न करू नका.
- स्वच्छ, निर्जंतुक, न चिकटणारी पट्टी वापरा. जखमेवर टूथपेस्ट, तूप, हळद किंवा इतर घरगुती उपाय कधीही लावू नका.
- जर जखम खोल असेल, भाजण्याची जखम मोठी असेल, श्वास घेण्यास त्रास होत असेल, किंवा चेहरा, डोळे किंवा हातांवर परिणाम झाला असेल, तर ताबडतोब डॉक्टरांना दाखवणे महत्त्वाचे आहे.
दीर्घकाळ वेदना होण्याची शक्यता असते.
फटाक्याच्या अपघाताचे परिणाम दीर्घकाळ टिकणारे असू शकतात. गंभीर भाजल्यामुळे संसर्ग, कायमस्वरूपी व्रण, सांध्यांच्या हालचालींवर मर्यादा येऊ शकतात आणि काहीवेळा पुनर्रचनात्मक शस्त्रक्रियेची आवश्यकता भासू शकते. काही प्रकरणांमध्ये, त्वचारोपण आणि दीर्घकालीन पुनर्वसन देखील आवश्यक असू शकते.
(डॉ. शिखा गुप्ता, प्लास्टिक आणि पुनर्रचनात्मक शस्त्रक्रिया विभाग, अमृता हॉस्पिटल, फरिदाबाद)
