लाइफस्टाइल डेस्क, नवी दिल्ली. Breast Cancer: महिलांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाबद्दल बोलले जाते, परंतु पुरुषांमध्ये याकडे अनेकदा दुर्लक्ष केले जाते. पुरुषांमध्ये स्तनाचा कर्करोग खूप दुर्मिळ असून तो केवळ १% लोकांना होतो, तरीही त्याच्या लक्षणांचे निदान होण्यास उशीर झाल्यास परिस्थिती अधिक बिघडू शकते. त्यामुळे, पुरुषांनाही या प्राणघातक आजाराबद्दल माहिती असणे महत्त्वाचे आहे.
पुरुषांमधील स्तनाचा कर्करोग
पुरुषांच्या स्तनाग्राखाली स्तनाचे ऊतक (टिश्यू) खूप कमी असते. हे जाणून घेणे महत्त्वाचे आहे की हे ऊतक महिलांच्या स्तनांप्रमाणे विकसित होत नाही, तरीही त्यामुळे स्तनाचा कर्करोग होऊ शकतो. बहुतेक पुरुषांमध्ये, हा कर्करोग दुग्धवाहिन्यांमध्ये सुरू होतो, ज्याला वैद्यकीय भाषेत 'इनव्हेसिव्ह डक्टल कार्सिनोमा' (invasive ductal carcinoma) म्हणून ओळखले जाते.
लक्षणे ओळखा
पुरुषांमधील स्तनाच्या कर्करोगाबाबत सर्वात मोठे आव्हान हे आहे की त्याची लक्षणे लवकर ओळखणे कठीण असते. अनेक प्रकरणांमध्ये, पुरुष डॉक्टरांना भेटण्यास संकोच करतात. यापैकी काही लक्षणे खालीलप्रमाणे आहेत:
- स्तनाच्या ऊतींमध्ये वेदनाहीन गाठ किंवा जाडसरपणा, विशेषतः स्तनाग्राभोवती
- स्तनाग्रामध्ये बदल, जसे की आतल्या बाजूला वळणे, लालसरपणा किंवा खपली धरणे
- स्तनाग्रामधून स्राव, विशेषतः रक्तमिश्रित स्राव
- काखेत सूज किंवा गाठी
- त्वचेत बदल, जसे की खड्डे पडणे किंवा फोड येणे
हे देखील लक्षात घ्या की ही लक्षणे नेहमीच कर्करोगाचे संकेत देत नाहीत; डॉक्टरांचा सल्ला घेणे महत्त्वाचे आहे.
पुरुषांमध्ये कोणाला जास्त धोका असतो?
पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका अनेक घटकांमुळे वाढतो. यामध्ये वाढते वय, कौटुंबिक इतिहास, BRCA1 आणि BRCA2 सारखे जनुकीय बदल, छातीवर पूर्वी झालेला किरणोत्सर्गाचा परिणाम आणि हार्मोनल स्थिती यांचा समावेश होतो. याव्यतिरिक्त, क्लाइनफेल्टर सिंड्रोम आणि यकृताशी संबंधित आजार, जे हार्मोनल पातळीवर परिणाम करतात, पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाचा धोका वाढवतात.
यावर उपचार काय आहेत?
उपचारासाठी, डॉक्टर प्रथम शारीरिक तपासणी करतात, त्यानंतर कर्करोगाची उपस्थिती निश्चित करण्यासाठी मॅमोग्राफी किंवा अल्ट्रासाऊंड सारख्या इमेजिंग चाचण्या आणि बायोप्सीची शिफारस करू शकतात. उपचार कर्करोगाच्या टप्प्यावर अवलंबून असतो आणि त्यात शस्त्रक्रिया, रेडिएशन थेरपी, केमोथेरपी, हार्मोन थेरपी आणि लक्ष्यित उपचारांचा समावेश असू शकतो.
पुरुषांमध्ये स्तनाच्या कर्करोगाबद्दल जागरूकता असणे महत्त्वाचे आहे.
हे लक्षात ठेवा की पुरुषांमध्ये स्तनाचा कर्करोग दुर्मिळ आहे, परंतु हे त्याकडे दुर्लक्ष करण्याचे कारण असू नये. पुरुषांनी हे समजून घेणे आवश्यक आहे की स्तनाचे आरोग्य ही केवळ महिलांचीच चिंता नाही. त्याच्या लक्षणांची लवकर ओळख झाल्यास उपचारांमध्ये मदत होऊ शकते.
(डॉ. सौरभ गुप्ता, वरिष्ठ संचालक आणि विभाग प्रमुख, सर्जिकल ऑन्कोलॉजी आणि रोबोटिक सर्जरी विभाग, मॅक्स सुपर स्पेशालिटी हॉस्पिटल, शालीमार बाग)
हेही वाचा: धूम्रपान करत नसतानाही महिलांना फुफ्फुसाचा कर्करोग? स्वयंपाकघरातील या गोष्टींकडे करू नका दुर्लक्ष
