डिजिटल डेस्क, नवी दिल्ली. भारतीय वंशाच्या दक्षिण आफ्रिकन नागरिक नवी पिल्लई यांना नोबेल शांतता पुरस्कार मिळाला आहे. त्यांचे आजोबा तामिळनाडूचे होते. त्या कायदेतज्ज्ञ आणि रवांडासाठीच्या आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायाधिकरणाच्या माजी अध्यक्ष आहेत.
नॉर्वेजियन नोबेल समितीने शांतता आणि आंतरराष्ट्रीय कायद्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी केलेल्या प्रयत्नांबद्दल नवनेथेम 'नवी पिल्लई यांना २०२६ चा नोबेल शांतता पुरस्कार देण्याचा निर्णय घेतला आहे.
नवी पिल्लई कोण आहेत?
भारतीय वंशाच्या तमिळ कुटुंबात जन्मलेल्या पिल्लई एक अग्रगण्य वकील आणि कायदेतज्ज्ञ बनल्या. त्यांचा जन्म 23 सप्टेंबर 1941 रोजी दक्षिण आफ्रिकेतील डर्बन येथे झाला, ज्या काळात वर्णभेद मोठ्या प्रमाणावर प्रचलित होता.
85 वर्षीय नवी पिल्लई कठीण प्रकरणे शांततेने सोडवण्यासाठी ओळखल्या जातात. त्यांच्या या कार्याची दखल घेऊन नोबेल समितीने त्यांना सर्वोच्च शांतता पुरस्कार प्रदान केला आहे.
नवी पिल्लई यांना सर्वोच्च शांतता पुरस्काराची घोषणा करताना नोबेल समितीने म्हटले की, त्यांचे कार्य शांततेने वाद सोडवणे, शक्तिशाली राष्ट्रे आणि व्यक्तींना जबाबदार धरणे, आणि पीडितांचे संरक्षण करणे यांमध्ये आंतरराष्ट्रीय कायद्याचे महत्त्व अधोरेखित करते.
नवी पिल्लई यांनी अनेक प्रकरणे शांततेने सोडवली.
नवी पिल्लई यांनी दक्षिण आफ्रिकेचे उच्च न्यायालय, रवांडासाठी आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायाधिकरण, आंतरराष्ट्रीय गुन्हेगारी न्यायालय आणि संयुक्त राष्ट्र मानवाधिकार उच्चायुक्तालय येथे सेवा बजावली आहे.
नोबेल पारितोषिक विजेत्या नवी पिल्लई यांनी व्याप्त पॅलेस्टिनी प्रदेशांवरील संयुक्त राष्ट्र चौकशी आयोगाचे अध्यक्षपदही भूषवले होते. त्या म्यानमारविरुद्धच्या नरसंहाराच्या आरोपांशी संबंधित खटल्यात आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात न्यायाधीश आहेत.
बलात्कार, लैंगिक हिंसाचार आणि इतर कृत्यांना मानवतेविरुद्धचे संभाव्य गुन्हे म्हणून मान्यता देणाऱ्या ऐतिहासिक निर्णयांमध्ये, तसेच प्रचाराद्वारे चिथावणी देण्याविरुद्धच्या कायदेशीर कार्यवाहीमध्ये पिल्लई यांनी महत्त्वाची भूमिका बजावली.
हेही वाचा: Nobel Prize in Literature 2026: कॅनेडियन लेखिका ॲन कार्सन यांना साहित्याचा नोबेल; धाडसी लेखनासाठी मोठा सन्मान
