एंटरटेनमेंट डेस्क, नवी दिल्ली. लता मंगेशकर, 'नाइटिंगेल ऑफ इंडिया' (कोकिला) म्हणून स्मरणात राहिल्या, त्यांनी आपल्या आवाजाने असंख्य लोकांच्या हृदयाला स्पर्श केला. त्यांच्या शानदार कारकिर्दीत, त्यांनी 14 वेगवेगळ्या भाषांमध्ये सुमारे 30,000 गाणी रेकॉर्ड केली आणि 'क्वीन ऑफ मेलोडी' आणि 'व्हॉईस ऑफ द मिलेनियम' अशी पदवी मिळवली.
1989 मध्ये दादासाहेब फाळके पुरस्कार आणि 2001 मध्ये भारतरत्न यासह संगीतातील योगदानाबद्दल त्यांना देशातील सर्वोच्च पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. आपल्या व्यावसायिक जीवनात प्रत्येक उंचीला स्पर्श करणारी दिग्गज गायिका आयुष्यभर कुमारी का राहिली? जाणून घेऊया त्यांनी हा निर्णय का घेतला?
लता मंगेशकर यांनी लग्न का केले नाही?
लता मंगेशकर यांनी आपले वैयक्तिक आयुष्य नेहमीच खाजगी ठेवले. त्याने कधीही लग्न केले नाही आणि त्याऐवजी स्वतःला संगीत आणि त्याच्याशी संबंधित जबाबदाऱ्यांमध्ये वाहून घेतले. या निर्णयाबद्दल बोलताना त्या एकदा म्हणाल्या होत्या, 'लोक विचारतात की मी लग्न का केले नाही? यावर मी म्हणतो की देवाने माझ्यावर एक काम सोपवले होते आणि मी माझ्या कामात खूप समाधानी आहे.
त्या म्हणाल्या, 'हो, इतर लोकांप्रमाणे माझ्या आयुष्यातही दुःखाचे क्षण आहेत. पण माझे दु:ख काही काळच टिकते. जे मी सहन करू शकत नाही ते म्हणजे इतरांना त्रास होतो. अशा लोकांना मदत करताना मला आनंद होतो.
लता मंगेशकर यांचे प्रेम अपूर्ण होते का?
फार कमी लोकांना माहित आहे की, ज्येष्ठ गायक एकेकाळी प्रेमात पडले होते. 1960 च्या दशकात, राजस्थानमधील डुंगरपूर संस्थानाचे शासक महारावल लक्ष्मणसिंहजी यांचा सर्वात लहान मुलगा राजसिंह डुंगरपूर यांच्याशी त्यांची घनिष्ठ मैत्री होती. 1935 मध्ये जन्मलेला, राज सिंग हा एक उत्कट क्रिकेटपटू होता आणि रणजी ट्रॉफी आणि मध्य विभागाकडून 1955 ते 1971 दरम्यान दुलीप ट्रॉफीमध्ये राजस्थानकडून क्रिकेट खेळला.
वयाच्या 24 व्या वर्षी कायद्याचे शिक्षण घेण्यासाठी ते मुंबईत आले असले तरी क्रिकेट हे त्यांचे पहिले प्रेम होते. येथेच त्यांची लतादीदींचा भाऊ हृदयनाथ मंगेशकर यांच्याशी मैत्री झाली आणि ते अनेकदा त्यांच्यासोबत क्रिकेटचे सामने पाहण्यासाठी जात असत.
या परिस्थितीमुळे ते लतादीदींच्या जवळ आले. पण जेव्हा राज सिंहच्या वडिलांना त्यांच्या नात्याची माहिती मिळाली तेव्हा त्यांनी याला कडाडून विरोध केला. त्यांच्या विरोधाचे कारण म्हणजे लता राजघराण्यातील नव्हत्या, वेगळ्या समाजाच्या होत्या आणि राजपेक्षा सहा वर्षांनी मोठ्या होत्या. कौटुंबिक दबावामुळे त्यांचे लग्न कधीच झाले नाही.
खुद्द लता दीदींनी त्यांच्या नात्याबद्दल कधीच जाहीरपणे बोलले नाही. जेव्हा तिला विचारण्यात आले की राज सिंह हेच तिचे खरे प्रेम आहे, तेव्हा तिने एका मुलाखतीत उत्तर दिले की, 'काही गोष्टी फक्त हृदयालाच कळते. मला तसंच सोडू दे'.
'स्वर कोकिळा' नशिबावर विश्वास ठेवत होता
लताजींचा अनेकदा असा विश्वास होता की नशिबापासून कोणीही सुटू शकत नाही, परंतु त्याचा प्रभाव चांगल्या विचारांनी आणि चांगल्या कर्मांनी कमी केला जाऊ शकतो. प्रभू रामाचे उदाहरण देऊन त्यांनी हे स्पष्ट केले की, 'कोणीही एखाद्याच्या नशिबातून सुटू शकत नाही, परंतु चांगले विचार ठेवून, इतरांना मदत करून आणि चांगले कार्य करून, मला वाटते की आपण दुर्दैवाचा प्रभाव काही प्रमाणात कमी करू शकतो.
ते पुढे म्हणाले होते, 'राम हा भगवान विष्णूचा अवतार होता. राजाचा मुलगा असूनही त्याला चौदा वर्षांचा वनवास सहन करावा लागला. हे त्याचे भाग्य होते. परंतु या काळात त्याने रावणाचा वध करण्यासह चांगली कामे केल्यामुळे. त्यामुळे त्यांना पुन्हा चांगले दिवस दिसले आणि ‘रामराज्य’ साकारण्यात त्यांना यश आले.
आज 28 सप्टेंबरला लता मंगेशकर यांची जयंती आहे. त्यांचा जन्म 1929 मध्ये इंदूरमध्ये झाला आणि 6 फेब्रुवारी 2022 रोजी त्यांनी या जगाचा निरोप घेतला. भारतीय चित्रपटसृष्टीचा आवाज असलेल्या कोकिला यांचे व्यावसायिक आयुष्य कदाचित शिखरावर आले असेल पण वैयक्तिक आयुष्यात ती एकटीच राहिली. मग ते त्याचं एकमेव प्रेम असो किंवा आणखी काही असो, त्याने कधीही आपल्या भावना सार्वजनिक केल्या नाहीत.
हेही वाचा: राष्ट्रीय पुरस्कार जिंकल्यानंतर यामी गौतमचे 'नई नवेली' मधून भव्य पुनरागमन; या दिवशी रंगणार चित्रपटाचा ट्रेलर लॉन्च सोहळा
