अंकित सिंग तोमर, नवी दिल्ली. जेव्हा पृथ्वीवर राक्षसांचे अत्याचार वाढले, तेव्हा भगवान विष्णू पृथ्वीवर अवतरले आणि श्रीराम या सर्वात पुण्यवान व्यक्ती म्हणून ओळखले जाऊ लागले. राम-राम म्हणणे आजही आपल्याला जीवनात मार्गक्रमण करण्यास मदत करते आणि हाच प्रतिध्वनी आता चित्रपटगृहांमध्ये ऐकू येत आहे. जेव्हा त्रेतायुगाची प्रतिष्ठा आणि कलियुगाचे आधुनिक तंत्रज्ञान पडद्यावर एकत्र येतात, तेव्हा 'रामायण'चा जन्म होतो.
रामानंद सागरांच्या काळापासून ते आजपर्यंत, हे महाकाव्य अनेक रूपांत पाहिले गेले आहे, परंतु नितेश तिवारी आणि नमित मल्होत्रा यांनी ज्या हॉलिवूड-स्तरीय पटावर ते साकारले आहे, ते डोळे दिपवण्यासाठी पुरेसे आहे. भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सर्वात मोठा आणि भव्य चित्रपट, 'रामायणम', चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला आहे. धर्म आणि अधर्माच्या या महाकाव्याबद्दल अधिक जाणून घेण्यासाठी, तिकीट बुक करण्यापूर्वी हे परीक्षण वाचा.
रामायणमची कथा काय आहे?
भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासात रामायण हे महाकाव्य अनेकदा पडद्यावर साकारले गेले आहे, परंतु दिग्दर्शक नितेश तिवारी आणि निर्माता नमित मल्होत्रा यांच्या 'रामायणम'ने ज्या भव्यतेने, तांत्रिक अचूकतेने आणि भावनिक खोलीने ते सादर केले आहे, त्यामुळे तो आजच्या काळातील सर्वात महान आणि प्रभावी चित्रपट अनुभवांपैकी एक ठरतो. हा चित्रपट चित्रपटासाठी अधिक भव्य दृष्टिकोनाची गरज दर्शवतो.
आपण रामायणमची कथा अनेकदा पडद्यावर पाहिली आहे, त्यामुळे चित्रपटात काय असेल हे आपल्याला माहीत आहे, परंतु प्रत्येक वेळी सादरीकरण वेगळे होते. या वेळीही तेच खरे आहे. रामायणाची कथा देव आणि दानवांच्या युद्धाने सुरू होते. त्यानंतर देवांचा राजा इंद्राच्या कृपेने देव लंकेवर कसे विजय मिळवतात, हे दाखवले आहे. लंका जिंकल्यानंतर, रावणाची आई कैकसी आपल्या मुलाला आठवण करून देते की, लंका जिंकून तिन्ही लोकांचा स्वामी बनणे हेच त्याच्या जीवनाचे ध्येय आहे.
कैकसीच्या सल्ल्यानुसार, रावण कठोर तपश्चर्या करतो आणि अखेरीस ब्रह्मदेवाकडून त्याला अमरत्वाचे वरदान मिळते. तो लंकेत प्रवेश करतो, एकामागून एक सर्वांना ठार मारतो आणि कुबेराची लंका स्वतःसाठी ताब्यात घेतो. दरम्यान, अयोध्येत राजा दशरथाच्या घरी एक यज्ञ होतो आणि राम, भरत, लक्ष्मण व शत्रुघ्न यांचा जन्म होतो. त्यानंतर गुरु विश्वामित्र राजा दशरथाकडे येतात आणि शूर योद्धा रामाची मागणी करतात. जेव्हा जेव्हा विश्वामित्र यज्ञ आणि विधी करत असत, तेव्हा ताडक आणि सुबाहूसारखे राक्षस पवित्र यज्ञावर मांस आणि हाडे फेकून त्यात व्यत्यय आणत आणि तो नष्ट करत.
त्यानंतर रामाचे आगमन होते आणि ते ताडक व सुबाहूसारख्या राक्षसांचा वध करतात. त्यानंतर सीतेचे स्वयंवर दाखवले जाते आणि त्यानंतर रामाच्या वनवासाचे चित्रण केले जाते. चित्रपटाचा पूर्वार्ध ही कथा उभारण्यासाठी समर्पित आहे. चित्रपटात रावण आणि शूर्पणखेचा पती विद्युत जीव यांच्यातील युद्ध दाखवले आहे. त्यानंतर, शूर्पणखा प्रभू रामाच्या मोहात पडते, मग त्यांच्याकडे जाऊन विवाहाचा प्रस्ताव ठेवते आणि लक्ष्मण शूर्पणखेचे नाक कसे कापतो, हे दाखवले आहे.
चित्रपटात माता सीतेचे युद्धही दाखवले आहे. त्या एक योद्ध्या होत्या, ज्यांच्याकडे सर्व प्रकारचे ज्ञान होते. चित्रपटात रावण आणि जटायू यांच्यातील युद्ध दाखवले आहे, जे तुमच्या डोळ्यात अश्रू आणेल आणि तुम्हाला भव्यतेची जाणीव करून देईल. चित्रपटाच्या कथेत काही नवीन घटक जोडले गेले आहेत, जे तुम्हाला नक्कीच आवडतील.
चित्रपटाचे दिग्दर्शन कसे आहे?
रामायणाची मूळ कथा सर्वांनाच माहीत आहे, त्यामुळे नितेश तिवारींपुढील सर्वात मोठे आव्हान होते की, ती एका नव्या दृकश्राव्य मांडणीसह आणि भावनिक नात्यासह सादर करणे. त्यांनी आपले काम कौतुकास्पदरीत्या पार पाडले आहे. नितेश तिवारींनी दिग्दर्शनावरील आपली विलक्षण पकड दाखवून दिली आहे. त्यांनी पौराणिक पावित्र्य आणि आधुनिक अत्याधुनिक व्हीएफएक्स (VFX) व सीजीआय (CGI) यांच्यात अचूक संतुलन साधले आहे.
अयोध्येच्या भव्य वैभवापासून ते दंडकारण्याच्या घनदाट जंगलांपर्यंत आणि लंकेच्या सुवर्ण भिंतींपर्यंत, दिग्दर्शकाची दूरदृष्टी प्रत्येक फ्रेममध्ये स्पष्टपणे दिसून येते. एक दिग्दर्शक म्हणून त्यांनी प्रेक्षकांना मंत्रमुग्ध केले आहे. 'रामायणम'ची सर्वात मोठी ताकद म्हणजे त्याची कथा आणि दृकश्राव्य मांडणी, ज्यामुळे चित्रपट अधिकच भव्य बनतो.
कलाकारांचा अभिनय कसा आहे?
चित्रपटातील सर्व पात्रांनी उत्कृष्ट अभिनय केला आहे. प्रभू श्रीरामाच्या भूमिकेतील रणबीर कपूरची शांत वृत्ती, संयम आणि डोळ्यांतील कोमलता मनाला भिडते. त्याच्या चेहऱ्यावरील करुणा आणि रणांगणावरील क्षत्रियाचे शौर्य, दोन्ही अत्यंत सहजतेने साकारले आहे. जे लोक रणबीरला ट्रोल करत असतील, ते 'रामायणम' पाहिल्यानंतर नक्कीच आपला विचार बदलतील. मात्र, रावणाची भूमिका साकारणारा यश, रणबीरवर पूर्णपणे भारी पडतो.
होय, चित्रपटात पडद्यावर येताच जर कोणी सर्वांचे लक्ष वेधून घेत असेल, तर तो आहे 'रॉकिंग स्टार' यश. यशने रावणाचा अहंकार, अफाट विद्वत्ता आणि शौर्य ज्या प्रभावीपणे साकारले आहे, ते अंगावर काटा आणणारे आहे. त्याची पडद्यावरील उपस्थिती इतकी प्रभावी आहे की तो प्रत्येक दृश्यावर वर्चस्व गाजवतो.
शिवाय, शरद केळकर यांचा आवाज रावणाचे प्रत्येक दृश्य अविस्मरणीय बनवतो, कारण त्यांनी या पात्राला हिंदीमध्ये आवाज दिला आहे. रावणाच्या दशानन अवताराचे दृश्य पाहून तुम्हाला शिट्टी वाजवावीशी वाटते. आई सीतेच्या भूमिकेतील साई पल्लवीचा साधेपणा आणि सहजता मंत्रमुग्ध करते. कोणताही दिखाऊपणा न करता, तिने केवळ आपल्या हावभावांनी आणि डोळ्यांनी त्या काळातील पावित्र्य आणि त्याग साकारला आहे.
रणभूमीवरील तिची शौर्यपूर्ण भूमिका असो किंवा भावनिक दृश्ये, साईने हे पात्र अत्यंत प्रभावीपणे साकारले आहे. रवी दुबेने लक्ष्मणाचा खेळकर, समर्पित आणि उग्र स्वभाव अचूकपणे टिपला आहे. त्याच्या अभिनयातून बंधुप्रेम आणि कर्तव्याच्या भावना स्पष्टपणे दिसून येतात. त्याचे खेळकर संवाद काही दृश्यांमध्ये अधिक मजा आणतात. शूर्पणखेच्या भूमिकेतील रकुल प्रीत सिंगचा अभिनयही उत्कृष्ट आहे, तिच्या सौंदर्याने पात्राला अधिकच उठाव दिला आहे. रकुलच्या पात्राला पुरेसा वाव देण्यात आला आहे आणि भरजरी दागिन्यांनी सजलेल्या राजकुमारीच्या रूपात ती अप्रतिम दिसते.
अरुण गोविलने राजा दशरथाची भूमिका उत्तम साकारली आहे, तर लारा दत्तानेही कैकेयीच्या भूमिकेत दमदार अभिनय केला आहे. जीवाच्या भूमिकेत विद्युत उत्कृष्ट आहे. मंदोदरीच्या भूमिकेत काजल अग्रवाल आणि विश्वामित्राच्या भूमिकेत अंजिक्या देव यांनीही उत्तम अभिनय केला आहे. तथापि, चित्रपटातील सर्वात मोठे भावनिक आश्चर्य म्हणजे अनुपम खेर. जटायूच्या भूमिकेतील त्यांचे समर्पण आणि वेदना पडद्यावर जिवंत होतात, जरी ते फक्त पक्ष्यांचा राजा म्हणून दिसतात.
चित्रपटाचे दृश्य कसे आहे?
पार्श्वसंगीत आणि अॅक्शन हे चित्रपटाचे सर्वात मजबूत आधारस्तंभ आहेत. शिवाय, चित्रपटात चित्रित केलेली अॅक्शन उत्कृष्ट आहे. दृश्ये अजिबात कृत्रिम वाटत नाहीत. लढाईची दृश्ये हॉलिवूडच्या दर्जाची आहेत, ज्यात डावपेच, शस्त्रे आणि रथांचा वापर अत्यंत वास्तववादी वाटतो. पार्श्वसंगीत दृश्यांचा मूड अधिक उच्च पातळीवर नेते.
शांत दृश्यांमध्ये ते भक्ती आणि स्तब्धता निर्माण करते, तर लढाया आणि संघर्ष अधिक रोमांचक वाटतात. चित्रपटातील काही दृश्ये खरोखरच उल्लेखनीय आहेत. जंगलातील दृश्ये उत्कृष्ट आहेत, तर जटायूचा प्रसंग आणि हवाई लढाई त्याला अधिक प्रभावी बनवतात. लंका आणि अयोध्येची भव्यता दृश्यात्मक दृष्ट्या अप्रतिम आहे.
चित्रपट कुठे चुकला?
चित्रपट तीन तासांचा असल्याने, निर्मात्यांना तो जलद गतीने दाखवावा लागला हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. चित्रपटाची गती आणि लांबी कायम ठेवण्याच्या प्रयत्नात, काही महत्त्वपूर्ण दृश्ये खूपच संक्षिप्त केली आहेत. जनकपूरची तपशीलवार पार्श्वभूमी आणि नावाड्याच्या संवादासारखी महत्त्वपूर्ण दृश्ये जर अधिक वेळ पडद्यावर दाखवली असती, तर ती आणखी चांगली झाली असती. शिवाय, आई कौशल्या आणि राम यांच्यातील आई-मुलगा संबंधांची दृश्ये विस्तृतपणे दाखवलेली नाहीत.
संगीतही काही वेळा थोडेसे निस्तेज वाटते. जेव्हा हान्स झिमर आणि ए. आर. रहमान यांच्यासारखे दिग्गज एकत्र येतात, तेव्हा अपेक्षा खूप वाढतात. तथापि, काही वेळा ते थोडेसे प्रभावहीन वाटते. याव्यतिरिक्त, काही सहाय्यक पात्रांना स्वतःला पूर्णपणे व्यक्त करण्याची संधी मिळाली नाही आणि त्यांच्या भावना प्रेक्षकांपर्यंत पूर्णपणे पोहोचल्या नाहीत.
आपण हा चित्रपट पाहावा की नाही?
आपण रामानंद सागर यांचे 'रामायण' अनेक भागांमध्ये पाहिले आहे, जे एक 'कल्ट क्लासिक' आहे. निर्माते-दिग्दर्शक म्हणून, नमित मल्होत्रा आणि नितेश तिवारी यांनी कथा केवळ तीन तासांत बसवण्याचा प्रयत्न केला आहे. साहजिकच, त्यांच्या मेहनतीचे फळ मिळाले आहे, आणि आपण हे विसरता कामा नये की चित्रपटाला खऱ्या अर्थाने भव्य बनवण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले गेले आहेत.
'रामायण' हा केवळ एक पौराणिक चित्रपट नाही, तर मोठ्या पडद्यावर अनुभवण्याजोगा एक दृकश्राव्य महाकाव्य आहे. हे आधुनिक तंत्रज्ञान आणि भारतीय श्रद्धा यांचे एक शक्तिशाली मिश्रण आहे, जो चित्रपटगृहांमध्ये आवर्जून अनुभवण्यासारखा अनुभव आहे.
काही उणिवांकडे दुर्लक्ष केल्यास, जर तुम्ही 'रामायणम' चित्रपटगृहांमध्ये अनुभवलात, तर तुमच्या लक्षात येईल की आता आपल्या देशात हॉलिवूडसारखे चित्रपट बनवले जात आहेत, आणि हा त्याचाच एक नमुना आहे.
