नवी दिल्ली. 15 ऑक्टोबर 2026 पासून ₹2000 रुपयांपेक्षा अधिकच्या काही UPI मर्चंट ट्रान्सॅक्शनवर 0.4% चा मर्चंट डिस्काउंट रेट (MDR) लागू होणे सुरू होईल. अशा स्थितीत आता अनेक लोकांच्या मनात प्रश्न आहे की त्यांनी यूपीआय सोडून डेबिट आणि क्रेडिट कार्डचा वापर करावा का? चला जाणून घेऊया की NPCI या प्रकरणात काय म्हणते।

UPI vs Debit/Credit Card:

नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) ने या मुद्द्यावर स्पष्ट केले आहे की 0.4% MDR सह देखील UPI, डेबिट किंवा क्रेडिट कार्डच्या तुलनेत खूप स्वस्त आहे. म्हणजेच जर तुम्ही यूपीआयच्या ऐवजी डेबिट किंवा क्रेडिट कार्डचा वापर कराल तर त्यावर लागणारे चार्जेस MDR पेक्षा जास्त असतील. चला पाहुया यूपीआय, डेबिट कार्ड आणि क्रेडिट कार्डवर लागणाऱ्या चार्जेसची तुलना:

NPCI च्या मते, ₹10,000 च्या मर्चंट पेमेंटवर क्रेडिट कार्डच्या तुलनेत UPI चा MDR चार्ज 80% पर्यंत स्वस्त पडेल. जर ₹10,000 च्या ट्रान्सॅक्शनच्या हिशोबाने पाहिले, तर:

  • क्रेडिट कार्ड (2%): सुमारे ₹२०० चार्ज
  • डेबिट कार्ड (0.9%): सुमारे ₹90 चार्ज
  • UPI (0.4%): फक्त ₹40 चार्ज

ग्राहकांनाही द्यावे लागतील का पैसे?

    अजिबात नाही! NPCI चे स्पष्ट म्हणणे आहे की हे MDR चार्ज पूर्णपणे दुकानदार आणि व्यापाऱ्यांसाठी आहे। ग्राहकांना UPI पेमेंट करण्यासाठी कोणत्याही प्रकारचा चार्ज द्यावा लागणार नाही। बँका आणि UPI ॲप्सना सरकारच्या वतीने स्पष्ट निर्देश देण्यात आले आहेत की त्यांनी हे सुनिश्चित करावे की दुकानदार या चार्जचा बोजा ग्राहकांवर टाकणार नाहीत. ग्राहक कोणत्याही भीती किंवा छुप्या शुल्कांशिवाय, आधीसारखेच सोप्या पद्धतीने UPI चा वापर सुरू ठेवू शकतात.

    कोणत्या ट्रान्सॅक्शनवर लागणार नाही चार्ज?

    तसे पाहिले तर सामान्य लोकांच्या रोजच्या देवाणघेवाणीवर याचा कोणताही परिणाम होणार नाही. ₹2000 पर्यंतचे सर्व P2M ट्रान्सॅक्शन पूर्णपणे फ्री राहतील. तसेच जर कोणी लहान व्यापारी असेल, जसे हातगाडी चालवणारा किंवा चहाची टपरी चालवणारा, त्यांच्यावरही ₹1 लाखाच्या कमाईपर्यंत कोणताही चार्ज लागणार नाही. म्हणजेच जर एखाद्या लहान व्यापाऱ्याच्या यूपीआयवर एका महिन्यात फक्त ₹1 लाख किंवा त्यापेक्षा कमी पैसे यूपीआयच्या माध्यमातून येतात, तर कोणताही चार्ज लागणार नाही, मग त्या यूपीआयवर ₹2000 पेक्षा जास्तचे पेमेंट का झालेले असेना.

    जागरण विशेष

    पेमेंटची पद्धतअंदाजित मर्चंट चार्ज
    UPI0.4% (जास्तीत जास्त ₹300 पर्यंत)
    डेबिट कार्ड0.90% पर्यंत
    क्रेडिट कार्डसरासरी सुमारे 2%