जेएनएन, नवी दिल्ली. Gold Price Crash: सोन्याच्या दरांमुळे सध्या सर्वसामान्यांच्या मनात धाकधूक वाढली आहे. एकीकडे 15 एप्रिलपासून लग्नसराई सुरू होत आहे, तर दुसरीकडे मध्य-पूर्वेतील सध्याच्या तणावामुळे बाजारात तेजी आली आहे. गेल्या एका आठवड्यातच सोन्याच्या दरात 4 टक्क्यांनी वाढ झाली असून, त्यामुळे ते अंदाजे 5,300 रुपयांनी महाग झाले आहे.
मात्र, दरांच्या किंमती बाबत ट्विस्ट तेव्हा आले जेव्हा ट्रम्प यांनी एक वक्तव्य केले, ज्यामुळे किमतींमध्ये अचानक मोठी उलथापालथ झाली. दरम्यान, गोल्डमन सॅक्ससारख्या (Goldman Sachs) एका अग्रगण्य संस्थेच्या अहवालानुसार, सोन्याची किंमत 85,000 रुपयांपर्यंत घसरू शकते (Gold Silver Price Crash).
सोनं खरंच इतकं स्वस्त होणार की ही केवळ एक अफवा? दागिने खरेदीदारांनी आता वाट पाहावी की खरेदी करावी? सेबी नोंदणीकृत कमोडिटी तज्ञ अनुज गुप्ता यांनी जागरण बिझनेसच्या 'प्रॉफिट की मंडी' या विशेष कार्यक्रमात 12 प्रश्नांत सर्व संभ्रम दूर केला आणि सोने-चांदीची खरी लक्ष्य किंमतही सांगितली.
प्रश्न 1: गेल्या एका आठवड्यात सोन्याच्या दरात 4% आणि चांदीच्या दरात 3% वाढ झाली, पण ट्रम्प यांच्या वक्तव्यामुळे त्यात अचानक घसरण का झाली?
उत्तर: बघा, ट्रम्प यांचे विधान बरेच आक्रमक होते. त्यांनी इराणसोबत अधिक मोठ्या युद्धाबद्दल भाष्य केले, ज्यामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती 11 टक्क्यांनी वाढल्या. जेव्हा कच्चे तेल महाग होते, तेव्हा वाढत्या महागाईची भीती निर्माण होते. यामुळे पुढे बँका व्याजदर वाढवतील अशी भीती वाढली, ज्यामुळे सोन्यातील गुंतवणुकीची मागणी कमी झाली आणि किमतीत घट झाली.
प्रश्न 2: गोल्डमन सॅक्सच्या अहवालानुसार 2026 पर्यंत सोन्याची किंमत ₹85000 पर्यंत घसरू शकते, यात कितपत तथ्य आहे?
उत्तर: संशोधन संस्था त्यांच्या स्वतःच्या गणनेनुसार अहवाल देतात. जेव्हा बाजार वाढतो, तेव्हा लोक 10,000 रुपयांचे लक्ष्य देतात आणि जेव्हा तो घसरतो, तेव्हा कमी लक्ष्य देतात. मला वाटत नाही की सध्या 85,000 रुपयांची पातळी गाठणे शक्य आहे. सोन्याचे स्वतःचे मूल्य आणि मागणी-पुरवठ्याचा घटक असतो. माझा विश्वास नाही की सोन्याची किंमत 1 लाख रुपयांच्या खाली जाईल.
प्रश्न 3: बाजार सध्या एका विशिष्ट दिशेने वाटचाल करत आहे की तो फक्त एकाच जागी फिरत आहे?
उत्तर: बाजार सध्या दिशाहीन आहे. याला आपण 'एकत्रीकरण टप्पा' म्हणतो. 2023, 2024 आणि 2025 मध्ये किमती सातत्याने वाढल्या आहेत. आता, मोठ्या तेजीसाठी किंवा घसरणीसाठी तयार होण्याकरिता बाजार एका मर्यादेत स्थिर होत आहे.
प्रश्न 4: रशिया आणि तुर्कस्तानसारखे देश सोन्याची विक्री करत आहेत, यामुळे बाजारात घसरण होईल का?
उत्तर: रशियाने आपल्या लष्करी गरजांसाठी अत्यंत कमी प्रमाणात (सुमारे 8000 किलो) सोन्याची विक्री केली आहे. जागतिक बाजारपेठेच्या तुलनेत हे प्रमाण खूपच कमी आहे. काही देश विक्री करत असताना, चीनसारखे देश खरेदीही करत आहेत. ही विक्री अगदी अल्प कालावधीसाठी आहे.
प्रश्न 5: मध्यपूर्वेतील युद्ध आणि ट्रम्प यांच्या वक्तव्यांचा भारतीय बाजारपेठेवर काय परिणाम होईल?
उत्तर: युद्धामुळे अनिश्चितता कायम राहील. मध्यवर्ती बँका लगेच व्याजदर कमी करणार नाहीत, ज्यामुळे सोन्यावर दबाव येईल. तथापि, दुसरीकडे, भू-राजकीय तणाव आणि महागाई देखील सोन्याला आधार देतील. याचा अर्थ असा की, किमती लक्षणीयरीत्या खाली येणार नाहीत, परंतु अस्थिर राहतील.
प्रश्न 6: लग्नसराईचा हंगाम (15 एप्रिलपासून) सुरू होत आहे, भारतात दर वाढतच राहतील का?
उत्तर: दर सतत वाढत राहणार नाहीत. सध्या प्रत्यक्ष मागणी कमी आहे, कारण लोक 'वेट अँड वॉच' असा दृष्टिकोन स्वीकारत आहेत. केवळ दोन दिवसांत $500 पर्यंतचा चढ-उतार दिसून आला आहे. बाजार एका मर्यादेतच राहील.
प्रश्न 7: ज्यांच्याकडे सोने आहे, त्यांनी ते आता विकावे की जवळ ठेवावे?
उत्तर: जर तुमचा गुंतवणुकीचा कालावधी 3 ते 5 वर्षांचा असेल, तर मी गुंतवणूक कायम ठेवण्याची शिफारस करतो. सोनं काही लोखंड नाही, ज्याला गंज लागेल. ते आपले मूल्य कायम टिकवून ठेवते आणि दीर्घकाळात नेहमीच नफा मिळवून देते.
प्रश्न 8: सोन्याच्या किमती कधी खूप खाली घसरू शकतात का?
उत्तर: मुळीच नाही. सोन्याच्या खाणकामाचा खर्च वाढत आहे. कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे वाहतूक, मजुरी आणि खोदकामाचा खर्च वाढला आहे. जेव्हा कच्चा मालच महाग असतो, तेव्हा अंतिम सोनं स्वस्त कसं असू शकतं?
प्रश्न 9: दागिने खरेदीदारांनी काय करावे?
अनुज गुप्ता: दागिने खरेदीदारांनी भाव कमी होण्याची वाट पाहावी. भाव कमी झाल्यावर खरेदी करा. एकाच वेळी खूप सोनं खरेदी करू नका, तर ते हप्त्यांमध्ये खरेदी करा.
प्रश्न 10: जानेवारीसारखी तेजी आपल्याला पुन्हा कधी पाहायला मिळेल?
उत्तर: जानेवारीमध्ये जे घडले ते 'FOMO' (संधी गमावण्याची भीती) मुळे होते. अशी तेजी कायम टिकत नाही. बाजार आता व्यावहारिक पद्धतीने काम करेल. तथापि, सोने परतावा देत आहे आणि पुढेही देत राहील.
प्रश्न 11: सोने आणि चांदीचे पुढील लक्ष्य काय आहे?
उत्तर: एप्रिलमध्ये सोन्याचा भाव ₹1.48 लाख ते ₹1.55 लाख (सर्वात कमी) दरम्यान राहण्याची शक्यता आहे. जास्त अस्थिरतेमुळे ही श्रेणी थोडी विस्तृत आहे. जुलैनंतर एक मोठी तेजी सुरू होण्याची मला अपेक्षा आहे. दिवाळीपर्यंत सोन्याचा भाव ₹1.55 लाख ते ₹1.62 लाख (सर्वात जास्त) पर्यंत पोहोचू शकतो. दरम्यान, चांदीचा ₹1.93 लाख प्रति किलोग्रॅम हा खरेदीसाठी एक चांगला दर आहे. दिवाळीपर्यंत चांदीचा भाव ₹2.68 लाख प्रति किलोग्रॅमपर्यंत पोहोचू शकतो.
प्रश्न 12: गोल्ड ईटीएफमध्ये (ETF) गुंतवणूक करण्याची योग्य वेळ कोणती आहे आणि तुम्ही गुंतवणूकदारांना काय सल्ला द्याल?
उत्तर: ईटीएफ (ETFs) थेट सोन्याच्या किमतींवर अवलंबून असतात. 'योग्य वेळेची' वाट पाहण्याऐवजी, 'योग्य पद्धतीने' गुंतवणूक करा. दर महिन्याला थोडी रक्कम (एसआयपीप्रमाणे) गुंतवा. यामुळे दीर्घकाळात प्रभावी परतावा मिळेल.
घाबरू नका. जरी तुम्ही जास्त दराने खरेदी केली असली तरी, त्याला वेळ द्या. सोने ही एक सुरक्षित गुंतवणूक आहे. त्याला व्यापाराचे साधन न मानता एक गुंतवणूक म्हणून विचारात घ्या.
याचा अर्थ हे स्पष्ट आहे की, सध्या सोन्याचा भाव ₹85,000 पर्यंत पोहोचणे हे एक दूरचे स्वप्न वाटते. अनुज गुप्ता यांच्या मते, जेव्हा बाजार घसरत असतो, तेव्हा खरेदीच्या संधी शोधणे शहाणपणाचे ठरते. लग्नासाठी खरेदी करणारे भावातील घसरणीची वाट पाहू शकतात, परंतु दीर्घकालीन गुंतवणूकदारांसाठी 'होल्ड' (खरेदीची रक्कम कायम ठेवणे) करणे महत्त्वाचे आहे.
