एजन्सी, नवी दिल्ली: रिलायन्स इंडस्ट्रीज आणि बीपीच्या केजी-डी६ (KG-D6) ब्लॉकसारख्या अवघड क्षेत्रांमधून उत्पादित होणाऱ्या नैसर्गिक वायूची कमाल किंमत सरकारने 9.89 डॉलर प्रति एमएमबीटीयू (mmBtu) पर्यंत वाढवली आहे. ही नवीन कमाल किंमत 1 ऑक्टोबर 2026 ते 31 मार्च 2027 पर्यंत लागू राहील. यापूर्वी ही कमाल किंमत प्रति युनिट 8.90 डॉलर होती. हा बदल खोल समुद्रातील, अति-खोल समुद्रातील आणि उच्च दाब व उच्च तापमान असलेल्या भागांमधून उत्पादित होणाऱ्या गॅसला लागू होतो.

तथापि, सार्वजनिक क्षेत्रातील तेल आणि नैसर्गिक वायू महामंडळ (ONGC) आणि ऑइल इंडिया लिमिटेडच्या जुन्या क्षेत्रांमधून उत्पादित होणाऱ्या गॅसची किंमत प्रति युनिट ७ डॉलर राहील. सरकारी धोरणानुसार, अशा अवघड क्षेत्रांमधून गॅसचे उत्पादन करणाऱ्या कंपन्यांना विपणन आणि किंमत निश्चित करण्याचे स्वातंत्र्य दिले जाते, परंतु सरकारकडून कमाल किंमत मर्यादा निश्चित केली जाते. या मर्यादेतील नवीन वाढीमुळे या कंपन्यांना दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे, कारण अशा क्षेत्रांमधील गॅस उत्पादन सामान्य आणि जुन्या क्षेत्रांपेक्षा अधिक महाग आहे.

पेट्रोलियम मंत्रालयाच्या पेट्रोलियम नियोजन आणि विश्लेषण कक्षाच्या (PPAC) अधिसूचनेनुसार, गॅससाठीची ही नवीन मर्यादा 1 ऑक्टोबर 2026 ते 31 मार्च 2027 पर्यंत लागू राहील.

ONGC आणि OIL च्या निर्धारित क्षेत्रांमधून उत्पादित होणाऱ्या गॅससाठी APM (प्रशासित किंमत यंत्रणा) किंमत ऑक्टोबरमध्ये प्रति युनिट 11.22 डॉलर असेल. तथापि, वास्तविक किंमत मर्यादा प्रति युनिट 7 डॉलर राहील. APM किंमत ONGC आणि OIL च्या जुन्या क्षेत्रांमधून उत्पादित होणाऱ्या गॅसला लागू होते. याचा उपयोग शहर गॅस वितरण, खते आणि वीज यांसारख्या प्राधान्य क्षेत्रांमध्ये केला जातो.

सरकारने ओएनजीसी (ONGC) आणि ऑइल (OIL) च्या निर्धारित क्षेत्रांमधील नवीन विहिरींमधून उत्पादित होणाऱ्या गॅससाठी सध्याच्या एपीएम (APM) दरावर 10 टक्के प्रीमियम देण्यास परवानगी दिली आहे, परंतु हे लागू असलेल्या मर्यादेच्या अधीन असेल. ऑक्टोबरसाठी एपीएम दर प्रति युनिट 7 डॉलर निश्चित केल्यामुळे, नवीन विहिरींमधून मिळणाऱ्या गॅसची किंमत 7.70 डॉलर प्रति एमएमबीटीयू (mmBtu) असेल. सरकारने एप्रिल 2023 मध्ये जुन्या गॅस क्षेत्रांसाठी दर निश्चित करण्याच्या पद्धतीत सुधारणा केली. याअंतर्गत, गॅसची किंमत कच्च्या तेलाच्या आयात किमतीच्या 10 टक्क्यांशी जोडली गेली आणि किमान व कमाल किंमत मर्यादा निश्चित करण्यात आली.

एप्रिल 2025 मध्ये कमाल एपीएम गॅस दर 6.75 डॉलरपर्यंत आणि एप्रिल 2026 मध्ये 7 डॉलर प्रति एमएमबीटीयूपर्यंत वाढवण्यात आला. नैसर्गिक वायू हा खत उत्पादनातील एक प्रमुख कच्चा माल आहे. याचा उपयोग वीज निर्मितीसाठी तसेच शहर गॅस वितरण कंपन्यांद्वारे घरांना सीएनजी (CNG) आणि पाईपद्वारे नैसर्गिक वायू (PNG) पुरवण्यासाठी केला जातो. त्यामुळे, देशांतर्गत गॅसच्या दरातील बदलांचा या क्षेत्रांमधील खर्चावर परिणाम होऊ शकतो.

    एकंदरीत, या सरकारी निर्णयामुळे अवघड आणि महागड्या गॅस क्षेत्रांमध्ये कार्यरत असलेल्या कंपन्यांना जास्त दर आकारण्याची परवानगी मिळेल, तर ओएनजीसी आणि ऑइल इंडियाच्या जुन्या क्षेत्रांमधील गॅसची कमाल किंमत ७ डॉलर प्रति एमएमबीटीयू राहील.

    हेही वाचा: Petrol Diesel Price Hike: मोठी बातमी! पेट्रोल 5 तर डिझेल 3 रुपयांनी महागले, या कंपनीने वाढवले भाव