धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. १४ सप्टेंबर २०२६ रोजी येणाऱ्या गणेश चतुर्थीला गणपती बाप्पाचे स्वागत आहे. गणेशोत्सवादरम्यान भगवान गणेशाला समर्पित एक लोकप्रिय मंत्र अनेकदा म्हटला जातो. हा मंत्र 'गणपती बाप्पा मोरया' आहे, जो त्यांची स्तुती आणि पूजा करण्यासाठी गायला जातो. पण 'गणपती बाप्पा मोरिया' मधील 'मोरया' या शब्दाचा अर्थ काय आहे, असा प्रश्न तुम्हाला कधी पडला आहे का?
'गणपती' आणि 'बाप्पा' हे दोन्ही शब्द भगवान गणेशाशी संबंधित असले तरी, 'मोरया' हे नाव थेट त्यांच्याशी संबंधित नाही, तर ते मोरिया गोसावी यांना सूचित करते, जे भगवान गणेशाचे सर्वात प्रिय भक्त मानले जात होते. त्यांची कथा महाराष्ट्रातील पुणे जवळील चिंचवड आणि मोरगाव येथील पवित्र गणेश मंदिरांशी जोडलेली आहे.
मोरया गोसावी यांची कथा
मोरया गोसावी हे भगवान गणेशाचे एक कट्टर भक्त म्हणून ओळखले जातात आणि ते १४ व्या शतकात होऊन गेले. मोरया गोसावी आपला बहुतेक वेळ चिंचवडमध्ये घालवत असत, जिथे ते पूजा-अर्चा करत.
असे मानले जाते की, दरवर्षी गणेश चतुर्थीच्या वेळी मोरया गोसावी भगवान गणेशाला वंदन करण्यासाठी चिंचवडपासून मोरगावपर्यंतचा मोठा प्रवास करत असत. ज्या भक्ताने आपले संपूर्ण आयुष्य भगवान गणेशाला समर्पित केले आहे, त्याच्यासाठी हा प्रवास सामान्य प्रवासापेक्षा खूप वेगळा होता. ही श्रद्धा आणि भक्तीची अभिव्यक्ती होती.
जसजसे त्यांचे वय वाढत गेले, तसतसे हे कार्य अधिकाधिक कठीण होत गेले. असे मानले जाते की, त्यांची अवस्था पाहून गणपती बाप्पा त्यांना स्वप्नात प्रकट झाले.
जेव्हा गणपती आपल्या भक्ताला भेटायला आले
आख्यायिकेनुसार, गणपती बाप्पा यांनी मौर्य गोसावी यांना सांगितले की त्यांना त्यांची मूर्ती नदीत सापडेल. दुसऱ्या दिवशी, मौर्य गोसावी नदीवर गेले आणि स्नान करत असताना त्यांना गणपती बाप्पा यांची मूर्ती सापडली.
हा क्षण मौर्य गोसावी यांच्यासाठी अत्यंत आध्यात्मिक होता, कारण आख्यायिकेनुसार गणपती बाप्पा मौर्य गोसावी यांच्यासमोर प्रकट झाल्यामुळे, त्यांना आता मोरगावला लांबचा प्रवास करण्याची गरज नव्हती. या घटनेमुळे मौर्य गोसावी आणि गणपती बाप्पा यांच्यातील नाते अधिक दृढ झाले.
भक्तांना 'मौर्य' का म्हटले जाते?
या प्रसिद्ध मंत्राचा गहन अर्थ येथूनच मिळतो. मौर्य गोसावी हे गणपती बाप्पा यांचे एक सामान्य भक्त मानले जात होते, परंतु हळूहळू चिंचवड आणि आसपासच्या परिसरात त्यांचे नाव गणपती बाप्पा यांच्यावरील त्यांच्या सर्वोच्च भक्तीशी जोडले गेले.
असे मानले जाते की एका लोकप्रिय भक्ती परंपरेनुसार, मोरया गोसावी यांना 'मोरया' म्हटले जात असे आणि त्याला प्रतिसाद म्हणून, त्यांना भगवान गणेशाच्या शुभ रूपांपैकी एक असलेल्या 'मंगलमूर्ती' असेही म्हटले जाऊ लागले. अशाप्रकारे, भक्तीतून प्रेरणा घेऊन, 'मंगलमूर्ती मोरया' हा प्रसिद्ध वाक्प्रचार तयार झाला!
भक्तांसाठी, 'गणपती बाप्पा मोरया' ही केवळ एक धार्मिक घोषणा नसून, भगवान गणेशाप्रती असलेल्या भक्ताच्या भक्तीचे प्रतीक असलेले नाव आहे.
हेही वाचा: गणेशोत्सव काळात जर स्वप्नात गणपती बाप्पा आले तर काय होते? वाचा स्वप्न शास्त्रातील या सहस्यमयी संकेतांबद्दल
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय, फायदे, सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण या विशेष लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाही. या लेखातील माहिती विविध स्रोत/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धार्मिक ग्रंथ/दंतकथा यांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी हा लेख अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा.
