धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. गोवर्धन पूजेचा सण हा भगवान कृष्णाप्रती भक्ती, तसेच निसर्ग, पशुधन आणि शेतीप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याचा एक प्रसंग मानला जातो. या दिवशी, घरी शेणापासून गिरिराज पर्वत तयार केला जातो आणि गायी व बैलांना स्नान घालून त्यांना विशेषरित्या सजवले जाते.
गायींची शिंगे रंगांनी सजवली जातात, त्यांच्या गळ्यात फुलांचे हार घातले जातात आणि त्यांच्या कपाळावर हळदीचा किंवा रोनीचा टिळा लावला जातो.
गोपूजेची ही परंपरा अद्वितीय आणि अत्यंत महत्त्वपूर्ण आहे. पण तुम्हाला कधी प्रश्न पडला आहे का की गोवर्धन पूजेच्या दिवशी पशुधनाला सजवण्याची आणि त्यांची पूजा करण्याची परंपरा का पाळली जाते? चला, यामागील पौराणिक श्रद्धा जाणून घेऊया.
गोवर्धन पूजेच्या दिवशी गायी आणि बैलांना का सजवले जाते?
गोवर्धन पूजेतील गायीची सजावट
हिंदू धर्मात, गायीला मातृस्वरूप मानले जाते आणि असे म्हटले जाते की तिच्यामध्ये ३३ कोटी देव आणि देवी वास करतात. बैलाला भगवान शिवाचे वाहन असलेल्या नंदीचे प्रतीक देखील मानले जाते. गोवर्धन सण प्रामुख्याने भगवान कृष्णाशी संबंधित आहे, ज्यांचे गायींवर अथांग प्रेम होते.
याच कारणामुळे, असा विश्वास आहे की या विशेष दिवशी गायींना सजवल्याने कृष्णाचा आशीर्वाद मिळतो. गायी आणि बैलांचा उपयोग दूध काढणे, शेणाच्या गोवऱ्या बनवणे आणि शेती नांगरणे यांसारख्या विविध कामांसाठी केला जातो. म्हणूनच, त्यांचा सन्मान करण्यासाठी गोवर्धन पूजेच्या दिवशी गायींची पूजा केली जाते आणि त्यांना सजवले जाते.
गाय आणि बैल सजावटीचे धार्मिक महत्त्व
गोवर्धन पूजेच्या दिवशी गायी आणि बैलांना सजवण्यामागील प्रत्येक परंपरेचा स्वतःचा एक प्रतीकात्मक अर्थ आहे, जो गायींबद्दल आदर आणि भक्ती दर्शवतो. या दिवशी गायी आणि बैलांना उत्तम वस्त्रांनी सजवून, विधीपूर्वक त्यांची पूजा केली जाते.
गायी आणि बैलांना कसे सजवले जाते?
- गोवर्धन पूजेच्या दिवशी, गायी आणि बैलांना मोठ्या भक्तीभावाने आणि नैसर्गिकरित्या सजवले जाते. गायींना हळद आणि कुंकवापासून बनवलेल्या रंगांनी सजवले जाते. त्यांची शिंगे गेरूने रंगवली जातात आणि अनेक ठिकाणी, शिंगे चमकदार रुमाल किंवा कापडानेही सजवली जातात.
- गायींच्या गळ्यात ताज्या फुलांचे हार घातले जातात. फुले पवित्रता, सौंदर्य आणि भक्तीचे प्रतीक मानली जातात. गायींचा सन्मान करण्याचा हा एक मार्ग मानला जातो.
- गायींच्या गळ्यात घंटा, मोत्यांचे हार आणि पारंपरिक दागिने घातले जातात. असे मानले जाते की घंटांचा मधुर नाद घरातील नकारात्मक ऊर्जा दूर करतो आणि सकारात्मकतेला आमंत्रित करतो.
- गायी आणि बैलांच्या कपाळावर हळदीचा टिळा लावून त्यांची पूजा केली जाते. हे त्यांच्याबद्दलचा आदर आणि घराच्या कल्याणाचे प्रतीक देखील आहे.
- या दिवशी, गायींच्या पाठीवर रंगीबेरंगी कपडे किंवा पारंपरिक झोपाळे ठेवले जातात, ज्यामुळे त्यांचे सौंदर्य वाढते.
- खरं तर, गोवर्धन पूजेच्या दिवशी गायी आणि बैलांची भव्य सजावटीसह पूजा करणे, हा भगवान कृष्णाप्रती भक्ती दाखवण्याचा एक मार्ग आहे. ही परंपरा भारतातील काही प्रदेशांमध्ये, जसे की उत्तर प्रदेशात, शतकानुशतके पाळली जात आहे.
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय, फायदे, सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण या विशेष लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाही. या लेखातील माहिती विविध स्रोत/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/मान्यता/धार्मिक ग्रंथ/दंतकथा यांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी या लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.
