धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. हिंदू धर्मात कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला विशेष मानले जाते. असे मानले जाते की या दिवशी भगवान विष्णू आपल्या चार महिन्यांच्या योगनिद्रातून जागे होतात. चातुर्मासही याच दिवशी संपतो, म्हणून याला देवउठणी एकादशी म्हणतात. वैदिक दिनदर्शिकेनुसार देवउठणी एकादशी आज म्हणजेच 20 नोव्हेंबर रोजी साजरी केली जात आहे.
देवउठणी एकादशी ही लग्नाची आणि शुभ कार्याची सुरुवात होते. या पवित्र रात्री, शंख, घंटा, ताट आणि सूप फुंकून भगवान विष्णूला जागृत करण्याची अनोखी आणि प्राचीन परंपरा घर आणि मंदिरांमध्ये केली जाते. हे जाणून घेतल्यावर तुमच्या मनात हा प्रश्न नक्कीच येत असेल की भगवान विष्णूंना शंख, घंटा, ताट आणि सूप फुंकून का उठवले जाते आणि यामागे काय कारण आहे. या लेखात त्याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
आपण शंख आणि घंटा घेऊन का उठतो?
धार्मिक मान्यतेनुसार आषाढ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील एकादशीला भगवान विष्णू क्षीरसागरात झोपायला जातात. या काळात भगवान शिव सृष्टीची जबाबदारी घेतात. 4 महिन्यांनंतर, जेव्हा भगवान विष्णू जागृत होण्याची वेळ येते, तेव्हा कार्तिक महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील एकादशीला त्यांना झोपेतून जागे करण्यासाठी मंगल नाद लावला जातो.
शास्त्रानुसार शंख आणि घंटा यांचा आवाज अत्यंत शुभ मानला जातो. असे मानले जाते की शंख आणि घंटाचा आवाज घरातून नकारात्मक ऊर्जा काढून टाकण्यासाठी फलदायी ठरतो. त्यामुळे भगवान विष्णूंना योगनिद्रातून जागे करण्यासाठी शंख आणि घंटा वाजवली जातात.
तुमच्या माहितीसाठी आम्ही तुम्हाला सांगतो की देवउठणी एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूंना जागवण्यासाठी शंख आणि घंटा वाजवण्याची ही परंपरा प्राचीन काळापासून चालत आलेली आहे. प्रभूच्या जागरणानंतर विवाह, गृहप्रवेश आणि इतर शुभ कार्ये सुरू होतात.
देवउठणी एकादशीच्या दिवशी भगवान विष्णूंना योगनिद्रातून कसे जागे करावे?
- संध्याकाळी पूजास्थळी उसाचा मंडप करून मध्यभागी विष्णूची मूर्ती बसवावी.
- त्यांना गोड बटाटे, पाणी चेस्टनट, मिठाई आणि विशेषतः तुळशीची डाळ अर्पण करा. समोर तुपाचा दिवा लावावा.
- रात्री शंख, बेल, सूप किंवा ताट वाजवून मधुर आवाजाने भगवान विष्णूंना जागवा.
- यानंतर देवाला फळे, मिठाई, संपूर्ण भाज्या इत्यादी अर्पण करा आणि शेवटी लोकांमध्ये प्रसादाचे वाटप करा.
हेही वाचा: 4 महिन्याच्या योगनिद्रेतून आज जागे होणार श्री हरी; देवउठनी एकादशी दिवशी सायंकाळी अवश्य करा ही 3 कामे, नशीबाची बंद दारे उघडतील
Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया या लेखाच्या वैशिष्ट्यामध्ये येथे लिहिलेल्या गोष्टींना दुजोरा देत नाही. या लेखातील माहिती विविध माध्यमे/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/श्रद्धा/शास्त्र/कथांमधून गोळा केली गेली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा न मानून त्यांचा विवेक वापरावा. दैनिक जागरण आणि जागरण न्यू मीडिया हे अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहेत.
