धर्म डेस्क, नवी दिल्ली. श्राद्ध पक्ष सुरू आहे, जो पूर्वजांची पूजा, तर्पण, पिंडदान आणि त्यांना प्रसन्न करण्यासाठी समर्पित आहे. हिंदू मान्यतेनुसार, पितृपक्षात (Pitru Paksha 2026) आपले पूर्वज कोणत्या ना कोणत्या रूपात पृथ्वीवर येतात आणि संपूर्ण काळ वास्तव्य करतात.

त्यांना प्रसन्न करण्यासाठी, लोक पाणी, पिंडदान, तर्पण, श्राद्ध आणि अन्नदान करतात. असे केल्याने पूर्वज प्रसन्न होतात आणि आशीर्वाद देतात. जे पूर्ण वयानंतर देह ठेवतात, त्यांच्या पुण्यतिथीला तर्पण आणि श्राद्ध यांसारखे विधी केले जातात.

जे आपले पूर्ण आयुष्य जगण्यापूर्वीच तरुणपणी मरण पावले, त्यांच्यासाठी पितृपक्षात एक विशिष्ट तारीख निश्चित करण्यात आली आहे (पितृपक्ष २०२६). तथापि, अशा दिवंगत आत्म्यांसाठी पितृपक्षात काही विशेष उपाययोजना विहित केल्या आहेत, जेणेकरून त्यांच्या भटक्या आत्म्यांना देवाच्या आशीर्वादाने शांती आणि मोक्ष मिळू शकेल.

अकाली मृत्यूचा अर्थ काय?
अकाली मृत्यू म्हणजे असे लोक जे आपल्या पूर्ण क्षमतेनुसार जगत नाहीत आणि तरुण वयात मरण पावतात.

उदाहरणार्थ, जेव्हा एखादी व्यक्ती अपघात, आग, गंभीर आजार किंवा आत्महत्येमुळे आपले जीवन संपवते, तेव्हा ती देवाने दिलेले आयुष्य जगू शकत नाही आणि याला अकाली मृत्यू म्हणतात.

अकाली निधन झालेल्या आत्म्यांसाठी पितृपक्षाशी संबंधित उपाय
धार्मिक नियम आणि श्रद्धेनुसार, जर कुटुंबातील एखाद्या सदस्याचा अकाली मृत्यू झाला, तर पितृपक्षाच्या १५ दिवसांमध्ये श्रीमद् भागवत पुराणाचे पठण करणे आवश्यक आहे. असे केल्याने मृत आत्म्याला मोक्ष मिळतो.

    पितृपक्षातील चतुर्थीची तारीख अकाली निधन झालेल्या पूर्वजांसाठी निश्चित केली आहे. या दिवशी, अपघातात निधन झालेल्या पूर्वजांसाठी श्राद्ध किंवा तर्पण केले जाते. ज्योतिषशास्त्रीय श्रद्धेनुसार, चतुर्दशीची तारीख भगवान शिवाला समर्पित आहे, ज्यांच्या आशीर्वादाने मृत आत्म्याला मोक्ष मिळतो. यावर्षी चतुर्दशीची श्राद्ध तारीख 9 ऑक्टोबर 2026 रोजी असेल.

    चतुर्दशी श्राद्ध 2026 मुहूर्त आणि वेळा

    • चतुर्दशी तिथी 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी रात्री 10.15 वाजता सुरू होईल.
    • चतुर्दशी तिथी 9 ऑक्टोबर रोजी रात्री 9.35 वाजता संपेल.
    • चतुर्दशी श्राद्ध कुतुप मुहूर्त: सकाळी 11.45 ते दुपारी 12.31.
    • रोहिणी मुहूर्त: दुपारी 12.31 ते दुपारी 1.18
    • दुपारचा काळ: दुपारी 1.18  ते दुपारी 3.38

    चतुर्दशी श्राद्धाची पद्धत
    चतुर्दशी श्राद्धाच्या दिवशी, सकाळी स्नान करून एका भांड्यात गंगाजल घ्या आणि त्यात पवित्र पाणी मिसळा.

    यानंतर त्यात काळे तीळ घाला. अकाली निधन झालेल्या व्यक्तीच्या नावाचा जप करत भगवान शिवाचा जलाभिषेक करा. त्या कुटुंब सदस्याला मुक्ती मिळावी म्हणून भगवान शिवाकडे प्रार्थना करा.

    दिवंगत आत्म्याला प्रार्थना करताना 'ओम पितृ देवतयै नमः' या मंत्राचा जप करा.

    हेही वाचा: पितृ तर्पण ते दुर्गा मातेच्या स्वागतापर्यंत... जाणून घ्या सर्वपित्री अमावस्या 2026 ची तारीख, वेळ आणि महत्व

    Disclaimer: या लेखात नमूद केलेले उपाय/फायदे/सल्ला आणि विधाने केवळ सामान्य माहितीसाठी आहेत. दैनिक जागरण या विशेष लेखातील मजकुराचे समर्थन करत नाही. या लेखातील माहिती विविध स्रोत/ज्योतिषी/पंचांग/प्रवचने/श्रद्धा/धार्मिक ग्रंथ/दंतकथा यांमधून संकलित केली आहे. वाचकांना विनंती आहे की त्यांनी या लेखाला अंतिम सत्य किंवा दावा मानू नये आणि स्वतःच्या विवेकबुद्धीचा वापर करावा. दैनिक जागरण अंधश्रद्धेच्या विरोधात आहे.