पीटीआय, बंगळूर: लिक्विड रॉकेट इंजिनची यशस्वी चाचणी करून इस्रोने एक मैलाचा दगड रचला आहे. हे इंजिन अत्याधुनिक ॲडिटीव्ह मॅन्युफॅक्चरिंग (AM) तंत्रज्ञान वापरून तयार केले गेले आहे, ज्याला 3D प्रिंटिंग असेही म्हणतात.

नवीन इंजिन 97 टक्के कच्च्या मालाची करते बचत: इस्रो

भारतीय अंतराळ संशोधन संस्थेने (इस्रो) शुक्रवारी सांगितले की नवीन इंजिन 97 टक्के कच्च्या मालाची बचत करते आणि उत्पादन वेळ 60 टक्क्यांनी कमी करते. हे इस्रोच्या लिक्विड प्रोपल्शन सिस्टम सेंटरने (LPSC) विकसित केले आहे. LPSC ने इंजिनची पुनर्रचना केली, ज्यामुळे ते ॲडिटीव्ह मॅन्युफॅक्चरिंग (DFAM) डिझाइनशी सुसंगत होते.

हे इंजिन पीएसएलव्हीच्या वरच्या टप्प्यातील आहे

एएम तंत्रज्ञानाद्वारे निर्मित लिक्विड रॉकेट इंजिनची यशस्वी हॉट चाचणी 9 मे रोजी इस्रो प्रोपल्शन कॉम्प्लेक्स, महेंद्रगिरी येथे 665 सेकंदांच्या कालावधीसाठी घेण्यात आली. हे इंजिन PSLV (ध्रुवीय उपग्रह प्रक्षेपण वाहन) च्या वरच्या टप्प्याचे PS4 इंजिन आहे. PSLV हे चार टप्प्यांचे रॉकेट आहे.

पारंपारिक PS4 इंजिन PSLV च्या चौथ्या टप्प्यासाठी वापरले जाते. हे इंजिन तयार करण्यासाठी अवलंबलेल्या लेझर पावडर बेड फ्यूजन तंत्रज्ञानामुळे भागांची संख्या 14 वरून एक झाली आहे आणि 19 वेल्ड जॉइंट्स काढून टाकले आहेत, परिणामी प्रति इंजिन कच्च्या मालाच्या वापरावर लक्षणीय बचत झाली आहे.

    भारतीय उद्योगात तयार केलेले आहे हे इंजिन

    पारंपारिक उत्पादन प्रक्रियेसाठी 565 किलो फोर्जिंग्ज आणि शीटच्या तुलनेत इंजिनमध्ये केवळ 13.7 किलो धातूची पावडर वापरली गेली. एकूण उत्पादन वेळ 60 टक्क्यांनी कमी झाला. इंजिनची निर्मिती भारतीय उद्योगात (M/s Wipro 3D) करण्यात आली.

    LVM3 निर्माणासाठी भागीदार शोधत आहे NSIL

    ISRO ची व्यावसायिक शाखा New Space India Limited (NSIL) ने शुक्रवारी उद्योग भागीदारांना सार्वजनिक-खाजगी भागीदारी किंवा PPP मोडमध्ये हेवी लिफ्ट रॉकेट लॉन्च व्हेईकल मार्क-3 (LVM3) विकसित करण्यासाठी आमंत्रित केले आहे. जड उपग्रह प्रक्षेपित करण्याच्या वाढत्या मागणीची पूर्तता करण्यासाठी, NSIL प्रतिवर्षी दोन रॉकेटच्या सध्याच्या क्षमतेच्या तुलनेत चार-सहा LVM 3 वर्ग रॉकेटचे उत्पादन करण्याचा मानस आहे.

    14 वर्षांच्या कालावधीसाठी असेल पीपीपी

    NSIL ने निवेदनात म्हटले आहे की NSIL ने संभाव्य बोलीदारांकडून पात्रता विनंती (RFQ) जारी केली आहे. NSIL ने 10 ते 15 वर्षांच्या कालावधीत LVM3 मोठ्या प्रमाणात उत्पादन करण्यासाठी PPP रचनेद्वारे भारतीय उद्योगाशी भागीदारी करण्याचे पर्याय शोधत असल्याचे सांगितले. पीपीपी 14 वर्षांच्या कालावधीसाठी असेल.

    प्रस्तावित कालावधीत सुमारे 60 ते 65 रॉकेट तयार केल्या जाण्याचा अंदाज आहे. LVM3 मध्ये सात यशस्वी प्रक्षेपणांचा ट्रॅक रेकॉर्ड आहे. श्रीहरिकोटा येथून दोन मोहिमांमध्ये वनवेबच्या ७२ उपग्रहांचे प्रक्षेपण करून रॉकेटने जागतिक व्यावसायिक प्रक्षेपण बाजारात पदार्पण केले.