जेएनएन, मुंबई : आयआयटी मुंबईतील 22 वर्षीय विद्यार्थी साहिल रवींद्र वाकोडे याच्या आत्महत्येनंतर कॅम्पसमध्ये तणावाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. या प्रकरणाच्या पार्श्वभूमीवर आयआयटी मुंबईने विद्यार्थी व्यवहार विभागाचे डीन प्राध्यापक सूर्यनारायण दुला यांना तात्काळ प्रभावाने निलंबित केले आहे. तसेच, विद्यार्थ्याच्या मृत्यूच्या परिस्थितीबाबत यापूर्वी चुकीची माहिती देण्यात आल्याचे मान्य करत संस्थेने माफी मागितली आहे.
आयआयटी मुंबईचे संचालक शिरीष बी. केदारे यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधल्यानंतर ही कारवाई करण्यात आली. चौकशी पूर्ण झाल्यानंतर पुढील निर्णय घेतला जाईल, असे प्रशासनाकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे.
नेमके काय घडले?
साहिल वाकोडे हा महाराष्ट्रातील यवतमाळ जिल्ह्यातील रहिवासी असून, आयआयटी मुंबईच्या ऊर्जा विज्ञान आणि अभियांत्रिकी विभागात बी.टेकच्या दुसऱ्या वर्षात शिकत होता. शुक्रवारी सायंकाळी पवई येथील आयआयटी मुंबईच्या वसतिगृहात तो छताच्या पंख्याला लटकलेल्या अवस्थेत आढळून आला.
मिळालेल्या माहितीनुसार, घटनेच्या काही तास आधी मध्य-सत्र परीक्षा सुरू असताना साहिल मोबाईल फोनचा वापर करून चॅटजीपीटीवर प्रश्नपत्रिका अपलोड करताना आढळला होता. या घटनेनंतर त्याच्यावर संस्थात्मक पातळीवर कारवाईची प्रक्रिया सुरू असल्याचे सांगण्यात आले.
कुटुंबीय आणि विद्यार्थ्यांचे गंभीर आरोप
साहिलच्या कुटुंबीयांनी तसेच आंदोलन करणाऱ्या विद्यार्थ्यांनी त्याच्यावर संस्थात्मक छळ आणि जातीय भेदभाव झाल्याचा आरोप केला आहे. परीक्षेतील कथित अनियमिततेनंतर साहिलवर मानसिक दबाव टाकण्यात आला आणि त्याला शिक्षणातून निलंबित करण्याची धमकी देण्यात आली, असा दावा विद्यार्थ्यांकडून करण्यात आला आहे.
साहिलच्या पालकांनी केलेल्या तक्रारीनंतर पोलिसांनी आत्महत्येस प्रवृत्त केल्याच्या आरोपाखाली तसेच अनुसूचित जाती-जमाती अत्याचार प्रतिबंधक कायद्यांतर्गत गुन्हा दाखल केला आहे. या प्रकरणात एका प्राध्यापकाचे नाव आरोपी म्हणून नोंदवण्यात आले असून, तपास गुन्हे शाखेकडे सोपवण्यात आला आहे.
विद्यार्थ्यांचे आंदोलन; प्रशासनाने मान्य केल्या 18 मागण्या
साहिलच्या मृत्यूचा निषेध करण्यासाठी 20 सप्टेंबर रोजी रात्री उशिरा आयआयटी मुंबईच्या मुख्य प्रवेशद्वाराबाहेर शेकडो विद्यार्थी जमले. आंदोलनादरम्यान विद्यार्थ्यांनी आरोपी प्राध्यापकाचे निलंबन, निष्पक्ष चौकशी समितीची स्थापना, संस्थेने सार्वजनिक माफी मागावी तसेच साहिलच्या कुटुंबीयांना नुकसानभरपाई द्यावी, अशा विविध मागण्या केल्या.
आयआयटी मुंबईचे संचालक शिरीष बी. केदारे यांनी आंदोलनस्थळी पोहोचून विद्यार्थ्यांशी सुमारे तीन तास चर्चा केली. त्यानंतर प्रशासनाने विद्यार्थ्यांनी मांडलेल्या 18 मागण्या मान्य केल्याचे सांगण्यात आले.
आयआयटी मुंबईची भूमिका काय?
आयआयटी मुंबईने जारी केलेल्या निवेदनानुसार, संबंधित प्राध्यापकांनी साहिलशी संवाद साधला होता. तसेच, परीक्षेतील घटनेचा त्याच्या शैक्षणिक कारकिर्दीवर कोणताही प्रतिकूल परिणाम होणार नाही, असे आश्वासन त्याला देण्यात आल्याचे संस्थेने म्हटले आहे.
दरम्यान, आयआयटी मुंबई फॅकल्टी फोरमने संबंधित प्राध्यापकाला पाठिंबा दिला आहे. प्राध्यापक संस्थेच्या सिनेटने मंजूर केलेल्या नियमांनुसार आपले कर्तव्य बजावत होते, असा फोरमचा दावा आहे.
वसतिगृहातील छताचे पंखे हटवणार
आयआयटी मुंबई कॅम्पसमध्ये यावर्षी विद्यार्थ्याच्या आत्महत्येची ही तिसरी घटना असल्याचे सांगण्यात येत आहे. या पार्श्वभूमीवर विद्यार्थ्यांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने वसतिगृहातील खोल्यांमधील छताचे पंखे काढून त्यांच्या जागी भिंतीवर बसवता येणारे पंखे लावण्याचा निर्णय संस्थेने घेतला आहे. पंख्यांची पहिली खेप कॅम्पसमध्ये दाखल झाली असून, त्यानुसार बदलाची प्रक्रिया सुरू केली जाणार आहे.
