बिझनेस डेस्क, नवी दिल्ली. सोने आणि चांदी हे भारतीय कुटुंबांसाठी दीर्घकाळापासून गुंतवणुकीचे आणि मालमत्ता जतन करण्याचे प्रमुख साधन राहिले आहेत. तथापि, गेल्या काही वर्षांतील आकडेवारी दर्शवते की दोन्ही धातूंच्या कामगिरीत फरक दिसून आला आहे. अलिकडच्या वर्षांत चांदीने जोरदार वाढ दर्शवली असताना, सोने देखील दीर्घकाळात चांगला परतावा देण्यात यशस्वी ठरले आहे. गुंतवणूकदारांना अनेकदा प्रश्न पडतो की, जर त्यांनी काही वर्षांपूर्वी सोने किंवा चांदी खरेदी केली असती, तर त्यांना किती नफा झाला असता.
कोणाची कामगिरी चांगली होती?
उद्योग संघटना IBJA च्या 999 शुद्धतेच्या सोने आणि चांदीच्या बेंचमार्क किमतींनुसार, गेल्या वर्षभरात चांदीने सोन्यापेक्षा चांगली कामगिरी केली आहे. जर एखाद्या गुंतवणूकदाराने एका वर्षापूर्वी चांदीमध्ये 1 लाख गुंतवले असते, तर त्यांची रक्कम अंदाजे ₹1.18 लाख झाली असती. त्याचप्रमाणे, सोन्यातील ₹1 लाखांची गुंतवणूक अंदाजे ₹1.14 लाख झाली असती.
तीन वर्षांच्या कालावधीत चांदीची कामगिरी तर आणखीच प्रभावी ठरली आहे. या कालावधीत, चांदीने अंदाजे 149.29 टक्के परतावा दिला. याचा अर्थ असा की, तीन वर्षांपूर्वी गुंतवलेले ₹1 लाख अंदाजे ₹2.49 लाख झाले असते. दुसरीकडे, सोन्याने याच कालावधीत 125.26 टक्के परतावा दिला, ज्यामुळे ₹1 लाखांची गुंतवणूक अंदाजे ₹2.25 लाख झाली.
गेली पाच वर्षे कशी राहिली आहेत?
मात्र, पाच वर्षांची आकडेवारी एक किरकोळ बदल दर्शवते. दीर्घकाळात, सोन्याने चांदीपेक्षा थोड्या फरकाने चांगली कामगिरी केली आहे. पाच वर्षांपूर्वी सोन्यात गुंतवलेले ₹1 लाख अंदाजे ₹2.88 लाख झाले असते, तर चांदीमध्ये केलेली तेवढीच गुंतवणूक अंदाजे ₹2.79 लाख झाली असती. याचा अर्थ असा की, अल्प आणि मध्यम मुदतीत चांदीने चांगली कामगिरी केली, परंतु दीर्घ मुदतीत सोन्याने आपले वर्चस्व कायम राखले.
तज्ञांच्या मते, डॉलरमधील चढ-उतार, व्याजदर, जागतिक तणाव आणि गुंतवणूकदारांची मागणी यांसारख्या सामान्य घटकांचा सोने आणि चांदी या दोन्हींच्या किमतींवर प्रभाव पडतो. तथापि, चांदीचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य म्हणजे तिचा वापर केवळ गुंतवणुकीसाठीच नाही, तर औद्योगिक क्षेत्रांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. सौर ऊर्जा, इलेक्ट्रॉनिक्स आणि इलेक्ट्रिक वाहन उद्योगांमधील वाढत्या मागणीमुळे, चांदीच्या किमती कधीकधी सोन्यापेक्षा जास्त वाढतात. यामुळे, ती अधिक अस्थिर बनते.
बाजार तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, सोने ही सामान्यतः एक सुरक्षित गुंतवणूक मानली जाते आणि आर्थिक किंवा भू-राजकीय अनिश्चिततेच्या काळात गुंतवणूकदार त्याकडे वळतात. याउलट, चांदीमध्ये अधिक अस्थिरता दिसून येते, ज्यामुळे जास्त नफ्याची शक्यता असली तरी, त्यात जास्त धोकाही असतो.
तज्ज्ञांच्या मते, हे आकडे केवळ बेंचमार्क किमतींवर आधारित आहेत. प्रत्यक्ष गुंतवणुकीमध्ये सोने आणि चांदीच्या खरेदीवरील ३% जीएसटी, दागिन्यांवरील घडणावळ शुल्क, तसेच विक्रीच्या वेळी शुद्धता आणि विक्रेत्याचा नफा यांसारख्या घटकांचाही समावेश असतो. ज्या गुंतवणूकदारांना प्रत्यक्ष धातू बाळगणे टाळायचे आहे, ते गोल्ड ईटीएफ आणि सिल्व्हर ईटीएफ यांसारख्या पर्यायांचाही विचार करू शकतात.
हेही वाचा: चांदीचा फुगा फुटणार? 2028 पर्यंत दरात मोठी घसरण होण्याचा अंदाज; सोन्याबाबत जागतिक बँकेने काय सांगितलं?
