ऑटो डेस्क, नवी दिल्ली. भारतातील प्रत्येक चालकाकडे वैध प्रदूषण नियंत्रण (पीयूसी) प्रमाणपत्र असणे अनिवार्य आहे. हे दस्तऐवज प्रमाणित करते की तुमच्या कार किंवा बाईकमधून उत्सर्जित होणारा धूर आणि प्रदूषण हे सरकारने निर्धारित केलेल्या मानकांच्या आत आहे. तथापि, वाहन मालक अनेकदा त्यांच्या पीयूसी प्रमाणपत्राची अंतिम मुदत विसरतात किंवा त्याचे नूतनीकरण कधी करायचे आहे हे त्यांना माहीत नसते. अशा परिस्थितीत, तुम्ही परिवहन पोर्टलद्वारे घरबसल्या तुमच्या पीयूसी प्रमाणपत्राची वैधता ऑनलाइन तपासू शकता. पीयूसी प्रमाणपत्रांच्या वैधतेसंदर्भातील नियम नोव्हेंबर २०२६ मध्ये बदलण्यात आले आहेत. आता, प्रमाणपत्राची वैधता वाहनाच्या बीएस उत्सर्जन मानके, वय आणि श्रेणीनुसार वेगवेगळी असेल. तुमचे पीयूसी प्रमाणपत्र ऑनलाइन कसे तपासावे ते येथे दिले आहे.

तुमचे पीयूसी प्रमाणपत्र ऑनलाइन कसे तपासावे
परिवहन पोर्टलवर तुमच्या वाहनाची पीयूसी स्थिती तपासण्यासाठी, तुम्हाला दोन माहितीची आवश्यकता असेल: वाहनाचा नोंदणी क्रमांक आणि चेसिस क्रमांकाची शेवटची पाच अक्षरे. या माहितीच्या आधारे, तुम्ही तुमच्या पीयूसी प्रमाणपत्राचा तपशील ऑनलाइन पाहू शकता. यामुळे केवळ प्रमाणपत्राची वैधता तपासण्यासाठी आरटीओ किंवा प्रदूषण चाचणी केंद्राला भेट देण्याची गरज नाहीशी होते.

तुमच्या पीयूसी प्रमाणपत्राची स्थिती कशी तपासावी

  • सर्वप्रथम, सरकारच्या अधिकृत परिवहन पीयूसी पोर्टलला भेट द्या.
  • पोर्टलवर तुमच्या वाहनाचा नोंदणी क्रमांक प्रविष्ट करा.
  • पुढे, चेसिस क्रमांकाची शेवटची पाच अक्षरे भरा.
  • आवश्यक माहिती प्रविष्ट केल्यानंतर, पुढील प्रक्रिया करा.
  • स्क्रीनवर वाहनाचा पीयूसी तपशील पहा.
  • प्रदर्शित माहितीमध्ये प्रमाणपत्राची वैधता आणि समाप्तीची तारीख तपासा.

एमपरिवहन ॲप वापरून पीयूसी प्रमाणपत्र कसे तपासावे?
परिवहन पोर्टल व्यतिरिक्त, वाहन मालक सरकारी मालकीच्या एमपरिवहन ॲपद्वारे देखील वाहनाची माहिती मिळवू शकतात. हे करण्यासाठी, सर्वप्रथम अधिकृत एमपरिवहन ॲप डाउनलोड करा. त्यानंतर, तुमच्या वाहनाचा नोंदणी क्रमांक आणि इतर आवश्यक तपशील ॲपमध्ये प्रविष्ट करा.

वाहनाचे प्रोफाइल उघडल्यानंतर, तुम्ही प्रदूषण नियंत्रण प्रमाणपत्राची (Pollution Under Control certificate) माहिती पाहू शकता. येथे उपलब्ध असलेल्या पीयूसी (PUC) तपशिलांमधून तुम्ही प्रमाणपत्राच्या वैधतेची तारीख तपासू शकता. तथापि, जर पीयूसी प्रमाणपत्राची माहिती ॲपमध्ये दिसत नसेल किंवा कालबाह्य झाली असेल, तर परिवहन पीयूसी पोर्टल किंवा अधिकृत प्रदूषण चाचणी केंद्राकडून त्याची पुन्हा खात्री करून घ्या.

भारतातील नवीन पीयूसी प्रमाणपत्राची वैधता
रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयाने (MoRTH) केंद्रीय मोटार वाहन (सोळावी सुधारणा) नियम, २०२६ अंतर्गत पीयूसी प्रमाणपत्राच्या वैधतेच्या नियमांमध्ये सुधारणा केली आहे. या संदर्भातील अधिसूचना १६ नोव्हेंबर २०२६ रोजी शासकीय राजपत्रात प्रसिद्ध करण्यात आली. नवीन नियमांनुसार, पीयूसी प्रमाणपत्राची वैधता वाहनाचे उत्सर्जन मानक, वय आणि वाहतूक श्रेणी यावर अवलंबून असेल.

    वाहन श्रेणी पीयूसी प्रमाणपत्राची वैधता

    • बीएस-I, बीएस-II, आणि बीएस-III वाहने: ३ महिने
    • बीएस-IV वाहने: ६ महिने
    • बीएस-VI खाजगी वाहने, ६ वर्षांपर्यंत जुनी: ३ वर्षे
    • बीएस-VI खाजगी वाहने, ६ ते १० वर्षे जुनी: १ वर्ष
    • बीएस-VI खाजगी वाहने, १० वर्षांपेक्षा जुनी: ६ महिने
    • बीएस-VI वाहतूक वाहने, ६ वर्षांपर्यंत जुनी: २ वर्षे
    • बीएस-VI वाहतूक वाहने, ६ ते १० वर्षे जुनी: १ वर्ष
    • बीएस-VI वाहतूक वाहने, १० वर्षांपेक्षा जुनी: ६ महिने

    नवीन नियमांनुसार, वाहनाचे वय त्याच्या पहिल्या नोंदणीच्या तारखेपासून मोजले जाईल. याचा अर्थ, वाहनाचे वय निश्चित करण्यासाठी त्याच्या पहिल्या नोंदणीच्या तारखेचा वापर केला जाईल. याव्यतिरिक्त, नवीन नियम १६ नोव्हेंबर २०२६ पूर्वी जारी केलेल्या विद्यमान पीयूसी प्रमाणपत्रांना देखील लागू होतील, परंतु नवीन नियम लागू झाल्यानंतर पहिल्या नूतनीकरणाच्या वेळी त्यांचे पालन केले जाईल.

    तुमचे पीयूसी प्रमाणपत्र कालबाह्य झाल्यास काय करावे?
    परिवहन पोर्टलवर तुमच्या वाहनाची पीयूसी स्थिती 'कालबाह्य' दिसत असल्यास, तुम्हाला संबंधित राज्य सरकारने अधिकृत केलेल्या प्रदूषण चाचणी केंद्राला भेट द्यावी लागेल. तिथे उत्सर्जन चाचणी घेतली जाईल. जर वाहन विहित प्रदूषण मानकांची पूर्तता करत असेल, तर नवीन पीयूसी प्रमाणपत्र जारी केले जाईल. तथापि, जर वाहन उत्सर्जन चाचणीत अयशस्वी झाले, तर आवश्यक दुरुस्ती किंवा सर्व्हिसिंग करावी लागेल. यानंतर, वाहनाची पुन्हा चाचणी केली जाऊ शकते. त्यामुळे, प्रमाणपत्र कालबाह्य होण्यापूर्वी त्याची वैधता तपासणे उत्तम आहे.

    पीयूसी प्रमाणपत्र नूतनीकरणासाठी नवीन नियम
    सुधारित नियमांनुसार नूतनीकरणाच्या तारखेबाबतही स्पष्टता देण्यात आली आहे. जर तुम्ही तुमच्या सध्याच्या पीयूसी प्रमाणपत्राचे नूतनीकरण त्याच्या कालबाह्य तारखेच्या १० दिवसांच्या आत केले, तर नवीन प्रमाणपत्र कालबाह्य तारखेपासून प्रभावी होईल. तथापि, जर तुम्ही कालबाह्य तारखेनंतर नूतनीकरण केले, तर नवीन प्रमाणपत्र मूळ नूतनीकरणाच्या तारखेपासून प्रभावी होईल.

    हेही वाचा: Hero Splendor Plus Price Hike: सर्वसामान्यांची आवडती बाईक महागली! स्प्लेंडरच्या किमतीत 3,086 रुपयांपर्यंत वाढ, पाहा नवीन दर